Lexikon pa esperanto

From Lidepla Wiki
Jump to: navigation, search

a konekti al

abyaskwo kutimo
pa abyas — pro kutimo; hev abyas — kutimi
abyas-ney
— kutima
abyas-nem — kutime (
rigardu ankaux "pinchan")
abyasi — kutimigxi
(a koysa — al io)
mah koywan abyasi a koysa — kutimigi iu al io
abyasing — kutimigxo

achakwo hakilo, toporo

adaptizwo adapti, adaptigxi
adapta — adapto, adaptado
adapter — adaptilo
adaptibile — adaptebla
adaptibilitaa — adaptebleco

adar loko-komo tien
bu go adar — ne iru tien

adi zwo aldoni
ada
kwo aldono
adiwat
kwo aldonato
adike
— aldona

aditi zwo adicii
adita
kwo adicio
aditiwat
kwo adiciato

admiri zwo admiri
admira
kwo admiro
admirival — admirinda
admirer
kwo admiranto

adres kwo adreso
adresi — adresi; alparoli
adresing
kwo adresado; alparolo

adulte kwel adolta
adulta
kwo adoltulo
adulto
kwo adolta viro
adultina
kwo adolta virino

afsos kwo bedauxro, domagxo
pa afsos — bedauxrinde
afsosizwo bedauxri
afsos! — domagxe!
afsosivalkwel bedauxrinda

afte konekti post
afte tri dey — post tri tagoj
afte vidi — vidinte
aftentaim-komo poste

agnikwo fajro
agnibrigada — fajrobrigado
agni-ki — fajreto
agninka — fairero
fai agninka — sparki
agni(-ney)
— fajra
agnisi — flamigi, bruligi

agrakwo plugokampo
agralanda — kamparo

agudekwel akuta
agudisi
zwo akutigi

ahfizwo kasxi
ahfi swa — sin kasxi
ahfilok — kasxejo
ahfi-shem — kasxe
ahfishil — kasxema
buahfi-ney — malkasxata

ahir loko-komo cxi tien

aika modus-komo sate, suficxe
aika hao — suficxe bona/bone

aira kwo aero
aira kastela — aera kastelo

aiskwo glacio
aiskrem — glaciajxo
aisifi — glaciigxi
aisifa — glaciigxo

akseptizwo akcepti (rigardu ankaux “resivi”)
aksepta — akcepto

akshamkwo vespero
klok pet de aksham — je la kvina horo vespere
sey aksham — hodiaux vespere
manya aksham — morgaux vespere

aktizwo agi
akta — ago
fai akta fo/kontra — entrepreni agojn por/kontraux
akting — agado (funkciado; efiko)
aktive — agema, aktiva
aktivenesa — aktiveco
aktivitaa — agado, aktiveco
aktivisi — aktivigi
aktivisa — aktivigo

akwakwo akvo
akwa(-ney) — akva
akwish — akveca

akwirizwo akiri
akwira — akiro

al konekti cxe (samtempeco, circonstancoj — komparu "she")
al suryalwocxe la sunsubiro
al ke ta lai — cxe lia alveno
al sertene kondision — sub certa kondicxo
al klosi-ney winda — cxe fermitaj fenestroj

alakwo flugilo, alo

alegre kwel gaja
alegritaa
kwo gaieco

alfabetkwo alfabeto

alongkonekti laux, lauxlonge de (komparu “segun”)
along gata — laux la strato; along riva — laux la rivero

also unisi do

alternizwo alterni
alterna
kwo alterno

amaximodus-komo maksimume, ne pli ol
to ve duri amaxi un ora — tio dauxros maksimume unu horo

ambi inplas-kwo, kwel ambaux
Nu ambi pri sey kitaba. — Ni ambaux sxatas tiu cxi libron.

ambrelakwo pluvombrelo

Amerikakwo Ameriko
Amerika-ney — Amerika
Amerika-jen — amerikano (USA-jen — logxanto aux sxtatano de Usono)
Norda Amerika — Norda Ameriko

amerikankwel, kwo usonano; usona (esprimanta la usonan kulturon kaj naciajn valorajxojn)
fama-ney amerikan poeta — fama usona poeto

amigakwo amiko/amikino
amigo — (vir)amiko
amigina
— amikino
amiga-ney, amigalik — amika
amigitaa — amikeco

aminimodus-komo almenaux, minimume
to ve duri amini un ora — tio dauxros minimume unu horo

anar — granato
anarbaum — granatujo

anchunkwel sekura
anchuntaa
kwo sekureco

angulakwo angulo
agude angula — akuta angulo
tupe angula — obtuza angulo
rekte angula — orta angulo

animalkwo animalo

antra — intesto
antratot — intestaro

anubavkwo sperto
anubav-ney jen, anubavnik — spertulo
anubavizwo sperti

anunsizwo anonci
anunsa — anonco

aprilkwo aprilo (ankaux mes-char)

apropoo konekti-komo interalie, parenteze; koncerne

arabi — arabo; araba; araba lingvo

ardakwo tero
ardagloba — terglobo

argentakwo argxento

arivizwo alveni
ariva
kwo alveno

arkakwo arko

armakwo armilo
armas — armo
armisi — armi
armisa — armado
armifi — armigxi
armifa — armigxo

armeekwo armeo
armeeyuan — armeano

artakwo arto

artiklakwo artikolo

asertizwo aserti
aserta — aserto

aslakwo azeno

astonizwo mirigi
fa-astoni — miri
astoni-she, astonival — mirinda
astoni-shem — mirinde
astoni-shem jamile gela — mirinde bela knabino
astona
kwo miro

atakizwo ataki
ataka
kwo atako

atenizwo atingi
ateni e sobrepasi — atingi kaj antauxigxi
lopi-ateni — kuratingi
raki-ateni — veturatingi
atena
kwo atingo

atenta — atento
atenta-ney
kwel atenta
atenti — atenti
Atenti ba! — Atentu!

atmakwo animo
atma-ney — anima
dusatma-ney — malnobla

atomkwo atomo

atraktizwo altiri, allogi
atrakta
kwo allogo
atraktive — alloga

audizwo auxdi, auxskulti
auda
kwo auxdo
auding
kwo auxdado, auxskultado
audibile — auxdebla
audisens
kwo auxdsenso
audimogsa
kwo auxdkapablo

augustokwo auxgusto (ankaux mes-ot)
pa augusto — auguste

aurkwo orelo

aus konekti-komo el, elen
ausen
konekti-komo ele, exter, extere
ausen dom — ekster la domo
ausen urba — ekster la urbo
ausenklaida — supra vesto

autokwo auxto

avankomo antauxen
Avan, sempre avan! — Antauxen, cxiam antauxen!
Kan avan, bu kan bak. — Rigardu antauxen, ne rigardu malantauxen.
avanenkonekti-komo antauxe
avanen oli — antauxe de cxiuj
kloka es shi minuta avanen — la horlogxo trorapidas je 10 minutoj

avane kwel antauxa (loke)
avanpatas — antauxaj piedegoj
avanakwo antauxo (ankaux “avantaraf”)

avidekwel avida
aviditaa — avideco
avida (avido, avidina) — avidulo

avionkwo aviadilo

bagramatika (la imperativa partiklo esprimanta instigon aux ordonon — komparu hay2)
Nu go ba! — Ni iru!
Shwo ba a me! — Diru al mi!
Ta lai ba manya! — Li venu morgaux!

badalkwo nubo
gro-badal — nubego
swate badal — nigra nubo

bade kwel malbona (komparu “dushte”)
Bu bade! — Bonete!
baditaakwo malbono
lucha de haotaa e baditaa — lukto de bono kontraux malbono
badifi (fa-bade) — malbonigxi

bahanakwo preteksto
bahani — preteksti
bahani-yen ke — pretekstante ke, pretekste de

bajizwo sonori, sonorigi; ludi (muzikilon)
baji pa dwar — sonorigi cxe la pordo
baji piano — ludi pianon
bajakwo sonoro, sonorado
bajika
kwo sonorilo (komparu "glok")

bakkomo posten, malantauxen, retroe; re-; antaux (pri tempo)
go bak — iri malantauxen
pon se bak — metu reen
dai bak — redoni
lai bak — reveni
tri yar bak — antaux tri jaroj
bakenkonekti-komo malantaux, malantauxe
baken dom — malantaux la domo
kloka es pet minuta baken — la horlogxo malfruas je 5 minutoj

bakakkwo rano

bakekwel malantauxa (loke)
bakpatas — malantauxaj piedegoj
bakakwo malantauxo, postajxo (ankaux “baktaraf”)

bakrakwo kapro/kaprino
gin-bakra (bakrina) — kaprino
man-bakra (bakro) — kapro

balansakwo ekvilibro
balansi — ekvilibri(gi)

balenakwo baleno

balonkwo balono

banankwo banano
bananplanta — bananujo

bandakwo 1) rubando, bendo; 2) bando
banda de frekwensa — frekvenca bendo

bandukkwo fusilo

bangizwo krevi

banizwo bani, banigxi
baning — bano
banidom (baniguan) — bandomo, banejo
banipen — bankuvo

bankakwo banko
banker — bankestro
bankayuan — bankisto

baokwo sako
beybao — dorsosako
handabao
— saketo

barkwo drinkejo

baranakwo barilo (palisaro, krado, muro apartiganta lokon de alia)

barbakwo barbo
barba-ney man — barba viro

barelakwo barelo
barelakin
kwo bareleto

barizwo bari
daobarika
kwo bariero, bartrabo

barierakwo bariero

bartankwo vazo, vazaro, mangxilaro
woshi bartan — lavi mangxilaro

basakwo bazo
basi — bazi
basike — baza
basikem — baze, cxefe

bashankwo diskurso, oratorajxo
bashani — oratori

basketakwo korbo
basketabol — korbopilko

bastakomo suficxe da
nu hev basta pan — ni havas suficxe da pano
Basta! — Tio suficxas!


batunisi sed

batalizwo batali
batala — batalo
batalakin — bataleto

batizwo bati (doni pluraj batoj; komparu darbi)
bater — batilo

baumkwo arbo

baykonekti 1) per
skribi bay kalam — skribi per krajono
lai bay avion — veni per aviadilo
2)
de (iu)
kitaba bay Gogol — libro de Gogol

bedakwo malfelicxo, malprospero

beginzwo komenci, komencigxi
nu begin ba! — ni komencu!
beginsa — komenco
in beginsa — komence

beltakwo zono, rimeno
piga belta — leda zono

benchakwo benko

berikwo bero

bernakwo urso

beykwo dorso
stula bey — segxdorso
beybao — dorsosako

Bharat — Bharato, Hindio (ankaux India)

bizwo esti (estas — es, estis — bin, estos — ve bi)
Bi
hao! — Fartu bone! Nedankinde!
biaestado

bifookonekti antaux
bifoo dom — antaux la domo; bifoo festa — antaux la festo
bifooen taim-komo antauxe
bifooen nu jivi in otre urba — antauxe ni logxis en alia urbo

bikamzwo farigxi
ta yao bikam medika — li/sxi volas farigxi medicinisto
ta bikam-te fama-ney kway — li/sxi famigxis rapide

bikosunisi cxar

bildizwo konstrui
bildi dom — konstrui domon
bilda, bilding — konstruo, konstruado
bildura — konstruajxo
bildilok — konstruejo

biletakwo bileto

bin — estis (paseo de bi)
me bin dar pluri ves — mi estis tie kelkfoje

birakwo biero

bisikla kwo biciklo

blamizwo mallauxdi, malaprobi (komparu "shatami")
blama — mallauxdo, malaprobo

blankwel blanka
blantaa — blankeco

blikonekti-komo apud, apude
bli dwar — apud la pordo
ela sidi-te bli — sxi sidis apude

blisekwel proksima
blisitaa — proksimeco
blisejen — proksimulo
blisem
komo proksime
es ga blisem — (tio) estas tute proksime
blisifi (fa-blise) — proksimigxi
blisisi (mah-blise) — proksimigi
blisifa — proksimigxo
blisisa — proksimigo

blizakwo fulmo

blukwel blua
blutaa — blueco

bohkwo dio
bohina — diino
boh-ney, bohlik — dia
bohmata — dipatrino

bolkwo pilko; globeto
snegabol — negxbuleto

bomba kwo bombo
bombi — bombi, bombardi
bombing — bombado, bombardado
bombiavion, bomber — bombaviadilo

bonakwo fabo

bordakwo limo; rando; sxiprando; egxo (rigardu ankaux “limita”)
pa borda de abisma — cxe la rando de abismo
bay pamaborda — per egxo de la manplato
lingwa borda inter jenmin — l
ingvaj limoj inter la popoloj
stata borda — stata limo

bordi — limi

borizwo bori
boring — borado
trabori — trabori
borer, boritul — borilo

botakwo boato
botajen — boatisto

botelakwo botelo

boxakwo kesto, skatolo

brakakwo brako

branchakwo brancxo

brashkwo broso
brashi — brosi

brashing — brosado

bratakwo frato

breinkwo cerbo

brikkwo briko

brilizwo brili
brili-she — brila, brilanta
brila — brilo
brilika — brilajxeto

bringizwo alporti

brumkwo balailo
brumi — balai
bruming
— balaado

brunkwel bruna

busyao-gramatika ne (negado)
Me bu yao go adar. — Mi ne volas iri tien.
Tak, bu kontra-nem. — Tiel, ne male.
Me bu jan. — Mi ne scias.
Se es buevitibile. — Tio estas neevitebla.

buhaokwel, komo nebona, malbona; nebone, malbone

bulbulkwo najtingalo

bulizwo boli
buli-ney milka — boligita lakto
buling — bolado

buskwo (auxto)buso
bus-stopika — bushaltejo

bushkwo arbusto

butakwo boteto
tasmi (fai) butas — lacxi botetoj
gaobuta — boto
rolibutas — rulsxuoj

butonkwo butono
(flor)buton — florburgxono
presi buton — premi butonon
buton de jaketa — butono de jako
butoni — butonumi
butondun — butontruo

byegramatika (la partiklo de negativa imperativo)
Bye go adar! — Ne iru tien!

byenkwel oportuna
byentaa — oportuneco, oportunajxo

chabizwo macxi
chabing — macxado
chabiguma, chabika — macxajxo

chaptakwo cxapitro

charkwanto kvar (4)
charfen
un de charfen — kvarono; tri de charfen — tri kvaronoj
charfenka — kvarono
charple — kvarobla
charshi — kvardek
charsto — kvarcent
char-ney — kvara
char-nem — kvare

chardikwo jxaudo

chauki — esti alarmopreta, singardema, sin gardi
chauki auto! — gardu vin, auxto! atenton, auto!
chauka
— singardemo
chauka-ney
— alarmopreta, singardema
chauka-nem — singardeme

chaurekwel largxa
chaurem — largxe
chauritaa — largxeco
chaurifi (fa-chaure) — largxigxi
chaurisi (mah-chaure) — largxigi
chaurifa — largxigxo
chaurisa — largxigo

chaykwo teo

chekizwo revizii, kontroli
cheka — kontrolo, revizio

chizwo mangxi
chi masu — mangxi viando
chi sabahfan — matenmangxi
chi deyfan — tagmangxi
chi akshamfan — vespermangxi
chia — mangxo
syao chia — mangxeto
chiing — mangxado
chiwat — mangxajxo
chifan — mangxi nutrajxo
chifansa — mangxo
(maten-, tag- aux vespermangxo)
mah-chi — mangxigi

chibukkwo mentono

chipekwel malmultekosta
chipitaa — malmultekosteco

chizakwo kulero
chaychiza — tekulero

chorizwo sxteli
chora — sxtelo
chori-sha, chorer — sxtelisto
chorishil — sxtelema

chuzwo eliri; deiri; eligxi; aperi (pri eldono)
lu chu shamba — li eliris de la cxambro
sudor chu on luy fas — lia vizagxo sxvitis
chusa — eliro, eligxo
chudwar — elirejo
mah-chu — eligi
ta mah-chu un strane suon — li/sxi auxdigis ian strangan sonon

chyenkwel malprofunda

dabeunisi por ke
Me shwo lentem dabe yu mog samaji me. — Mi diras malrapide por ke vi povus kompreni min.

dafni — sepulti
dafna — sepulto

dafta — kajero

daizwo doni
daisa — donado
dai bak — redoni

dalekwel malproksima
dalem — malproksime
dalitaa — malproksimeco, malproksimo
fa-dale (dalifi) — malproksimigxi
mah-dale (dalisi) — malproksimigi

dalwa — sitelo

damajakwo damagxo
damaji — damagxi
damaja-ney — damagxa
damaji-ney — damagxata

dan1taim-komo 1) tiam
dan me bin haishi yunge — tiam mi estis ankoraux juna
depos dandepost tiam
2) tiuokaze, do
si meteo es hao, dan nu lai — se la vetero estos bona, nu venos

dan2syao ujo
chaydan — tekrucxo
nayudan — buterujo
milkadan — laktujo
flordan — florujo
kalamdan — plumujo
manidan — monujo

danjakwo dangxero
danjaful — dangxera

dank akonekti danke al
dank a lu — danke al li

dankeexklami dankon
Danke! – Es nixa. — Dankon! – Ne dankinde. Gro-danke! — Dankegon!

dankidanki
me danki yu por helpi — mi dankas vin pro la helpo
danka — danko
dankaful — danka

dansakwo danco
dansi
zwo danci
danser — dancanto
dansilok — dancejo

daokwo vojo
sirkum-dao — cxirkauxvojo
pa sey dao — per tia vojo (metodo)
Milkadao — Lakta vojo
daojen — migrulo
daokin
— vojeto
daokrosa — krucigxejo

darloko-komo tie

darbizwo doni unu bato/frapo (komparu bati)
darba
kwo (unu) bato, frapo

darfista darfi
Me
darfi zin ku? — Cxu mi darfas/povas eniri?
bu darfi ne darfas
bu darfi fumi — fumado malpermesita

dashi — ambasadoro
dashiguan — ambasadorejo

datumkwo dato

davekwel antauxlonga
davem — antauxlonge
nodave
kwel antauxnelonga, fresxdata
nodavem — antauxnelonge

dekonekti 1) de (genitivo)
jamilitaa de mundabeleco de la mondo
lingwa de planetalingvo de planedo
2)
da (partitivo)
un
tasa de chaytaso da teo
menga de kwestamulto da fragoj

debi zwo sxuldi
deba
kwo sxuldo, devo

defektakwo difekto
defekta-ney
difekta

defensidefendi
defensa
kwo defendo
defensive
defenda

deklari zwo deklari
deklara
kwo deklaro

delakwo afero
bu es may dela — tio ne estas mia afero
dela go hao — afero iras bone
prave dela — prava afero

demandizwo postuli
demanda
kwo postulo; postulado

dengramatika (partiklo de akuzativo)
den se me he zwo yo — tion mi faris jam

densekwel densa
dense shulin — densa arbaro
dense pluva — densa pluvo
dense tuman — densa nebulo
fa-dense — densigxi
mah-dense — densigi
densitaa
kwo denseco

dentakwo dento
dentista
kwo dentisto

departizwo forveturi, ekvojagxi
me departi a Rusia — mi forveturas al Rusio
departakwo forveturo, starto

dependizwo dependi (fon koysa — de io)
Fon hu se dependi? — De kiu tio dependas?
dependakwo dependeco
nodependa
kwo sendependeco
rekoni nodependa — rekoni sendependeco

deposkonekti depost, de (tempo)
depos toy dey — depost tia tago
depos dan — depost tiam
depos nau — de nun
depos longtaim — delonge, de antaux longe

dermakwo hauxto, dermo, felo

desemba kwo decembro (ankaux mes-shi-dwa)

desidizwo decidi
desida
kwo decido

deskribizwo priskribi
deskriba
kwo priskribo

desnekwel dekstra
desna
kwo dekstro
a
desnaloko-komo dekstren
kan a desna — rigardi dekstren
desnen
konekti-komo dekstre
dom es desnen — la domo estas dekstre
desnen dom — dekstre de la domo

destruktizwo detrui
destrukta
kwo detruo
destruktive — detrua
destruktishil — detruema

detalkwo detalo
detal-ney — detala
detal-nem — detale
detalisi — detali
detalisa
kwo detalado

developi zwo disvolvigxi
developa
kwo disvolvigxo

deykwo tago (ankaux tagnokto; malnokto estas "lumadey")
bugundey — ripoza tago
festadey — festa tago
gundey
— labora tago
janmadey — naskigxa tago
hao dey! — bonan tagon!
fa-dey — tagigxi

dibakwo fundo
mar diba — mara fundo
til diba — gxis fundo

dikizwo montri
diki lisan a leker — montri langon al doktoro
diki suy joisa — montri sian gxojon
dikifingakwo montrofingro
dika
kwo montro
diker
kwo montrilo
oradiker — hormontrilo
minutadiker — minutmontrilo

dinekwel maldika

direksionkwo direkto

direktekwel senpera, rekta (komparu rekte)
direkte kontakta — rekta kontakto

dirigi zwo direkti
diriging
kwo direktado

disastakwo plago, pesto, katastrofo

diskusizwo diskuti
diskusa
kwo diskuto, diskutado

disputizwo disputi
disputa
kwo disputo
disputibile — disputebla

distansiakwo distanco

distintizwo distingi
distinta
kwo distingo
distinta-ney
kwel klara, difinita, aparta
distintive — distinga

dividizwo dividi (bay — per)
shi-dwa dividi bay char es tri — dekdu dividita per kvar egalas al tri
dividakwo divido

dokonekti «kia?» (distinga signo, destino)
gela do grin okos — verdokula knabino
sikin do kalam — posxtrancxilo
okula do surya — sunokulvitroj
jen do lignagamba — viro je ligna gambo

dochakwo filino
docha-ki — filineto

dogakwo hundo
man-doga (dogo) — virhundo
gin-doga (dogina) — hundino
yundoga — hundido

doiche kwel, kwo germano; germana; germana lingvo

Doichlandkwo Germanio
Doichland-jen — logxanto aux sxtatano de Germanio

dokumentakwo dokumento
dokumenti — dokumenti

dolchekwel dolcxa
dolchitaa
kwo dolcxeco
dolcha, dolchika
kwo dolcxajxo

dom kwo domo; hejmo
me es pa dom — mi estas hejme
chu dom — eliri el la hejmo
treba go a dom — necesas iri hejmen
domlikkwel hejma, hejmeca
domyuan
kwo hejmano
dom-masta
kwo domomastro/domomastrino
banidom
kwo banejo
forjidom
kwo forgxejo
grendom
kwo grenejo
melidom
kwo muelejo
mifendom
kwo abelujo
furmidom
kwo formikejo

donizwo donaci (komparu dai)
dona
kwo donaco, donacajxo
donakin
kwo almozo; donacacxo
donishil
kwel malavara
donishiltaa
kwo malavareco

drimizwo revi
drima
kwo revo
drimishil
kwel revema
drimnik
kwo revemulo

drolekwel drola, amuza

dronizwo droni
droni-ney jen, dronijen — droninto
mah-droni — dronigi
mah swa droni — sin dronigi

dubizwo dubi
duba — dubo
dubival — dubinda
sin duba — sendube

dukan — butiko, vendejo

duktizwo konduki (komparu kondukti)
dukti kinda bay handa — konduki infanon per la mano
dukti auto — konduki auxtomobilon

baum-alee dukti a dom — aleo da arboj kondukas al la domo
se mog dukti a bade sekwitura — tio povas konduki al malbonaj sekvajxoj
dukti leson — konduki la leciono
dukti elekti-kampania — konduki elekta kampanjo

dule kwel tenera
dulitaa — tenereco

dumizwo pensi
me dumi ke… — mi pensas, ke...
en-dumi — enpensigxi, ekpensi
duma
kwo penso
dumishil — pensema
duming
kwo pensado

dunkwo truo
baum dun — arbkavo
dun-ney — trua
duni — trui
duner
kwo truilo
butondun
kwo butontruo
nosdun
kwo nazotruo
dunbartan
kwo kribrilo

durankonekti dum
duran to — dume
duran ke — dum ke

durizwo dauxri
dura — dauxro

durtekwel ruza
durtitaa
kwo ruzeco
nodurte — senruza
durta
kwo ruzulo/ruzulino
durto
kwo ruzulo
durtina
kwo ruzulino

dushmankwo malamiko
dushmantaa
kwo malamikeco

dushtekwel malica, malbonkora
dushtitaa
kwo malico

duyfu zwo sukcesi solvi
duyfu gunsa — sukcesi fari laboron
duyfu taska — sukcesi pri solvo de tasko
duyfu sin koysa — forhavi ion, povi agi sin, eviti uzon de io, malbezoni ion

duzakwo ventro

dwa kwanto du (2)
mah-dwa — duigi
fa-dwa — duigxi
dwafen
un de dwarfen — duono
dwaple — duobla
dwashi — dudek
dwasto — ducent
dwa-ney — dua
dwa-nem — due

dwadikwo mardo

dwarkwo pordo
klosi dwar — fermi pordon
bakdwarkwo malantauxa pordo
dwaryuan
kwo pordisto

eunisi kaj
Me pri rasmi e gani. —
Mi sxatas desegni kaj kanti.
Me pri rasmi e lu pri gani. — Mi sxatas desegni kaj li sxatas kanti.

eduki zwo eduki
hao eduki-ney — bone edukita
edukakwo eduko, edukado

efektakwo efekto
efektive
kwel efekta
efektivitaa
kwo efekteco

efortizwo peni
eforta
kwo peno, penado

egalekwel egala
es egale a me — ne gravas al mi
egalemegale
egalitaa
egaleco
egalisi — egaligi
egalsenta-ney — indifirenta

ek-syao «unufoje, subite»
ek-krai
— ekkrii, ek-tuki — frapi unufoje, ek-salti — ensalti, saltlevigxi

ekrankwo ekrano

elainplas-kwo sxi, sxin
Ela es jamile. — Sxi estas bela.
Lu lubi ela. — Li amas sxin.
Lu doni flor a ela. — Li donacas florojn al sxi.
ela-ney, elayinplas-kwel sxia
lu pri elay smaila — li sxatas sxian rideton

elektrekwel elektra
elektritaa — elektro
elektrisi — elektrizi
elektrifi — elektrizigxi
elektrisa/elektrifa — elektrizo

elementakwo elemento
elementare — elementa

en-syao «komenci» (komenco de ago) (komparu ek-)
en-somni — ekdormi, endormigxi; en-ridi — ekridi, en-lubi — enamigxi, en-jan — ekkoni, ekscii

energiakwo energio
energike — energia

eniinplas-kwel ia ajn, ajna
in eni kasu — ajnokaze
enikomo inplas-komo iel ajn
enilok
inplas-komo ie ajn
enisa
inplas-kwo io ajn
enitaim
inplas-komo iam ajn
enives
taim-komo iam (en ia tute ne difinita tempo)
Ob yu enives lekti sey kitaba? — Cxu vi iam lektis tiun libron?
eniwan inplas-kwo iu ajn

enoizwo enui
enoisa
kwo enuo
enoisaful — enua

envizwo envii
enva
kwo envio
envishil — enviema
envival — enviinda

ergo unisi sekve

eszwo estas (prezenco de bi)
Ela es jamile. — Sxi estas bela.
(Se) es kitaba. — Tio estas libro. Se es yo zwo-ney. — Tio estas jam farita.

Espania — Hispanio

espaniol — hispano; hispana; hispana lingvo

esperanto — Esperanto
esperantista — esperantisto
bikam esperantista — esperantistigxi

estakwo oriento
esta(-ney) — orienta
esta feng — orienta vento
estenkonekti-komo oriente, oriente de
urba es esten — la urbo estas oriente
esten urba ye shulin — oriente de la urba situas arbaro

euro — euxro
tri euro petshi sentu — tri euxroj kvindek cendoj

eventi — okazi
Kwo he eventi? — Kio okazis?
eventa
kwo evento, okazo

evidente kwel evidenta
evidentem — evidente

evitizwo eviti
evita
kwo evito, evitado
evitival — evitinda
buevitibile — neevitebla
buevitibilitaa
kwo neeviteblo

exaktekwel ekzakta, preciza
exaktem — ekzakte, precize
exaktitaa
kwo ekzakteco, precizeco

examplakwo ekzemplo
fo exampla — ekzemple

exeptekonekti krom (escepte de)
oli exepte me — cxiuj krom mi
exepti — escepti
exepta
kwo escepto
fai exepta = exepti

existizwo ekzisti
exista
kwo ekzisto, ekzistado
en-existi
— estigxi, kreigxi
en-exista
kwo estigxo, kreigxo

exklusi zwo ekskluzivi
exklusa — ekskluzivo
exklusive — ekskluziva

expekti — ekspekti (supozi, atendi)
me bu he expekti vidi yu — mi ne atendis vidi vin
expektakwo atendo, supozo
kontra expekta — kontraux atendo

expliki zwo ekspliki
explika
kwo ekspliko

explosizwo eksplodi
explosa
kwo eksplodo
explosive — eksploda, eksplodema
explosika
kwo eksplodajxo

expresi zwo esprimi
expresa
kwo esprimo

extendizwo etendi
lu extendi-te gambas — li etendis la gambojn
extenda — etendo, etendado

fasyao-gramatika 1) igxi
fa-hao
bonigxi
fa-bade — malbonigxi
fa-gran — grandigxi
fa-syao — malgrandigxi
fa-tume — mallumigxi

fa-klare — klarigxi
fa-nocha — noktigxi
fa-dey — tagigxi
2)
(la fakultativa indico de netranzitiveco)
astoni "mirigi" — fa-astoni "miri"

fabrikakwo fabriko
fabriki — fabriki
fabriking
kwo fabrikado

fabula kwo fabelo, fablo
fabulalik — fabela

fadi zwo velki, fadi
fading
kwo velko, velkado

faizwo «fari agon ligatan al» (nur en kombinoj)
fai interes (om koysa) — interesigxi (pri io)
defai interes (om koysa) — malinteresigxi (pri io)
fai kasam — jxuri
fai sukses — sukcesi
fai fiasko — fiaski

failkwo dosiero (komputila)
faildan
kwo dosierujo

faktakwo fakto
faktike — fakta
faktikem — fakte
pa fakta = faktikem

falizwo malsukcesi
fala
kwo malsukceso
sin fala — nepre
(ankaux “zaruu”)
nofalibile — nepra
falnik
kwo malsukcesulo

falsekwel falsa
falsitaa
kwo falso, falseco

faltakwo manko
falti — manki
ta falti kuraja — al li mankas kurajxo

famakwo famo
fama-ney — fama

familiakwo familio
familianam
kwo familia nomo

fankwo nutro, nutrajxo
akshamfan
kwo vespermangxo
deyfan
kwo tagmangxo
fanshop
kwo nutrajxa magazeno
fantabla
kwo mangxtablo
sabahfan
kwo matenmangxo


farkakwo diferenco
farki
zwo diferenci
farka-ney
kwel diferenca

farwakwo pelto

faskwo vizagxo

fasilekwel facila
bu es mushkile, es ga fasile — tio ne estas malfacila, estas tute facila
fasilem — facile
fasilitaa — facileco
mah-fasile — faciligi

fatigizwo lacigxi; lacigi
fatigi-ney
kwel laca
fatigi-she — laciga; lacigxanta
fatiga — laceco
sinfatiga-ney — nelacigebla

fauhakwo odoro
fauhi — odori; flari
fauhing — olfakto
fauhisens — flarsentumo
dusfauha — odoracxo, fetoro
dusfauhi — odoracxi, fetori

faulakwo birdo
yunfaula — birdido

feblekwel malforta, febla
feblem — malforte
mah-feble (feblisi) — malfortigi
fa-feble (feblifi) — malfortigxi
feblitaa — malforteco

februarkwo februaro (ankaux mes-dwa)

fekkwo feko
fekale — feka
feki — feki
feking — fekado

feldakwo kampo
felda de akting — kampo de ago; magnetfelda — magneta kampo
(plugokampo — agra)

felisekwel felicxa
mah-felise — felicxigi
felisitaa — felicxo

feminakwo femalo
femina(-ney) — femala
feminum
gram. ina genro
feminisma — feminismo

fengkwo vento
gro-feng — ventego
fengi — venti
sedey fengi gro — hodiaux forte ventas
fenging — ventado, trablovo

ferkwo fero
ferka — ferajxo
ferdao — fervojo

fermakwo farmbieno

festakwo festo
festi — festi
festadey — festa tago
festing — festado
festachia — festeno

fetkwo graso
fet-ney — grasa

fidelekwel fidela
fidelitaa — fideleco

fidizwo fidi
fidi sol swa selfa — fidi nur sin mem
fida — fido
fidival — fidinda
fidishil — fidema

fila kwo vico
fai fila — stari en vico

filma kwo filmo
filmi — filmi
filming — filmado

filukwo fadeno

fin — 1) kwo fino
al fin — cxe la fino; pa fin — fine, finfine; til fin — gxis la fino; ob es fin? — cxu estas fino?
fin-ney — fina; definitiva; finia
fin-nem — fine; definitive
nofin-ney — senfina; malfinia, infinita
nofintaa
kwo malfinio, infinito
fini
zwo fini, finigxi
olo kel fini hao es hao — cxio estas bona, kio bone finigxas
2)
syao "gxis la fino"
lekti legi — finlekti finlegi; zwo fari — finzwo finfari

findizwo trovi
findi swa — sin trovi
ta he findi swa sole — li trovis sin sola
finda — trovo
findiwat — trovajxo

fingakwo fingro
bay finga nok — per fingropintoj
granfinga — dika fingro
dikifinga — montra fingro
midfinga — mezfingro
halkafinga — ringa fingro
syaofinga — malgranda fingro
pedafinga — piedfingro

firmakwo firmo

fishkwo fisxo
fishi — fisxi
fisher — fisxisto
fishing — fisxado
fishistik — fisxkano
fishika — fisxkaptilo

fiti zwo esti lauxmezura, konveni
palto fiti hao — la palto konvenas bone
mah-fiti — konvenigi, algxustigi

flagakwo flago
lifti (fai uupar) flaga — levi/hisi flagon
flagastanga — flagstango

flaizwo flugi
flaisa — flugo, flugado

flankakwo flanko

flechakwo sago; sageto
arku e flechas — pafarko kaj sagoj
flechadan — sagujo

flexi zwo fleksi, fleksigxi
flexa — flekso, fleksigxo
flexing — fleksado
flexitura — fleksigxo, kuspo
flexibile — fleksebla

florkwo floro
flori — flori
floring — florado
flordan — florujo

flora — plantaro

flotizwo flosi

fluizwo flui
fluisa — fluo

fokonekti por
es fo yu — tio estas por vi
me lai fo vidi yu — mi venis por vidi vin
go a safara fo tri wik — forvojagxi por tri semajnoj
fo kelke taim — por iom da tempo
nu he
aranji mita fo klok tri — ni interkonsentis renkontigxi je la tria
fo manya — por morgaux
fo ke — por ke

fobizwo timi
foba — timo
fobisi — timigi
fobisa — timigo
en-fobi — timigxi
foba-ney — timinda, terura
fobisi-she — timiga
fobishil — timema
fobnik — timulo

fogetizwo forgesi
fogeta — forgeso
fogetishil — forgesema

fonkonekti de (deirpunkto, origino)
go fon teatra — iri de teatro
fon sabah til aksham — de mateno gxis vespero

forsyao-komo plui, pluigi, plue fari (dauxrigo de agado); pluen
Gun for! — Pluigu la laboradon!
Hao for-gunsa! — Pluan sukcesan laboron!
go for — iri pluen
e tak for (etf) — kaj tiel plu

for-ney — plua, posta
lo for — pluajxo
in lo for — plue, poste; estonte

formakwo formo
formi — formi, formigxi
forming — formado
formitura — formajxo, formacio

forsakwo forto
forsi — perforti, trudi, devigi
forsi-ney — kontrauxvola, perforta, trudita
forsi-ney smaila — trudita/afekta rideto
forsingperforto, trudo, devigo

fortekwel forta
mah-forte (fortisi) — fortigi
fa-forte (fortifi) — fortigxi
fortitaa — forteco

fotokwo foto
foti (fai foto) — foti
foting — fotado
fotoaparat, fotika — fotilo

foxakwo vulpo
yunfoxa — vulpido

framakwo kadro, framo
windaframa — fenestrokadro
in frama deen la kadro de

Franskwo Francio
Frans-jen — logxanto aux sxtatano de Francio

fransekwel, kwo franco; franca; franca lingvo

frasakwo frazo

frentakwo frunto
frentaharfruntharoj

friktizwo froti unu kontraux alia, igi froto (komparu froti)
frikta — froto


frostakwo frosto
frosta-ney — frosta
frosti — frostigi, frosti
sedey frosti — hodiaux frostas
fa-frosti — frosti
defrosti — malfrosti, malfrostigi
froster — malvarmigejo, fridujo

froti zwo froti (komparu frikti)
froti okos — froti la okulojn
froting
— frotado

frutakwo frukto
fruti — fruti
fruting — frutado
fruti-she — fruktodona
frutishil — fruktoporta, fruktoricxa

fukizwo blovi

fulekwel plena
fulitaa — pleneco
fulem — plene
fulifi (fa-fule) — plenigxi
fulifo — plenigxo
fulisi (mah-fule) — plenigi
fuliso — plenigo

fulfil — plenumi; plenumigxi
hay may yaosa fulfil! — mia deziro plenumigxu!
fulfilsa — plenumo, plenumigxo

fumkwo fumo
fumi — fumi
fuming — fumado
fumilok — fumejo
fumtuba — fumtubo

fungakwo fungo

furkakwo forko, forkego
senufurka — fojnoforko

furmikwo formiko
furmidom
kwo formikejo

futbolkwo piedpilko, futbalo
futbol pleier, futbolista — futbalisto

futurkwo estonteco
in futur — en estonteco
futur(-ney) — estonteca

fuyexklami, syao fi!
fuy-yunutka — fia anasido

gakomo tute
ga ranem — tute frue
ga fogeti — tute forgesi

gadarizwo perfidi
gadara
kwo perfido
gadarnik — perfidulo
gadara-ney, gadaralik — perfida

gaista decas, devus, estas postulite
bu gai — ne decas, oni ne devus

galsakwo kolo
galsahar — kolhararo

galta kwo eraro
galti — erari
galta-ney — erara

gamande — orgojla, malmodesta
gamanditaa — orgojlo, malmodesteco

gambakwo gambo, kruro

gami — edzigi/edzigxi
gamifi
zwo edzigxi, edzinigxi, geedzigxi
gamifa — edzigxo, edzinigxo, geedzigxo
gaming — edzigxo, edzinigxo, geedzigxo; edzigo
gamer, gamifer — gefiancxo
(ankaux dulho, dulhina)
gamifesta — edzigxfesto
gamisi — edzigi
gami-ney — edzigxita/edzinigxita/edzigita/edzinigita
gama, gamitura — edzeco
gamijen — geedzo
gamiman — edzo (
ankaux mursha)
gamigina — edzino (
ankaux molya)
bugamnik — frauxlo

ganazwo kanto
gani — kanti
gani-ki — kanteti
ganer — kantisto

gandekwel malpura, kota; maldeca
mah-gande (gandisi) — malpurigi
fa-gande (gandifi) — malpurigxi
ganditaa — malpurajxo, koto
gandenik — malpurulo

gantakwo ganto

gaokwel, komo alta, alte
mah-gao — altigi
fa-gao — altigxi
gaotaa — alto, alteco; staturo

gardenkwo gxardeno
kindagarden — infangxardeno
legumgarden — legomgxardeno
zoo-garden — zoologia gxardeno

gardizwo gardi (komparu "chauki, kipi")
garda — gardo
gardiyuan — gardisto
gardika — gardantaro
gardilok — gardejo

garikwo cxaro, veturilo
bebi gari — bebcxareto

garibekwel fremda
garibjen, gariba — fremdulo

garmekwel varmega
es garme — estas varmege; varmegas
me sta garme — al mi estas varmege
garmitaa — varmo (fizika grando); varmego
garmifi (fa-garme) — varmegigxi
garmisi (mah-garme) — varmegigi; hejti
ston-ney gradinas de terasa, garmisi-ney bay surya —
la sxtonaj sxtupoj de la teraso, varmegigitaj de la suno
garmisa — varmegigo, hejtado

garwekwel fiera (komparu "gamande")
bi garwe om koysa — fieri pri io
garwitaa — fiereco

gaskwo gaso
gas(-ney) — gasa
gasisi — gasizi
gasyuan — gasisto
gaspiwat, gaska — gastrinkajxo

gasetakwo (tag)gazeto, jxurnalo (komparu "jurnal")

gastakwo gasto
gasti — gasti
gasti she amiga — gasti cxe amiko

gatakwo strato

geigramatika (pasivo)
gunsa gei zwo — la laboro estas farata (oni faras laboron).

geimkwo ludo (speco; etapo — komparu “pleisa”)
video-geim — videoludo
worda-geim — vortoludo
hima (saif) geimes — vintraj (someraj) ludoj

gelakwo knabino; junulino (junulino estas ankaux “yungina”)

generalekwel gxenerala
generalem — gxenerale
generalisi — gxeneraligi
generalisa — gxeneraligo

genukwo genuo
genu jor — genua artiko

gesizwo konjekti
gesa
kwo konjekto
gesing
kwo konjektado

gin-syao «ina genro»
gin-yan — sxafino, gin-studenta — studentino

ginakwo virino (ankaux ginjen)
ginalik — virineca
ginaliknesa — virineco
ko-gina — kunulino

gitarakwo gitaro

glaskwo vitro
glas(-ney) — vitra
glaska — vitra ajxo, bokalo
jemglaska — bokalo kun marmelado

glasakwo glaso

glatekwel glata
fa-glate (glatifi) — glatigxi
mah-glate (glatisi) — glatigi

glidizwo gliti
glidi-she — glita

glinakwo argilo

globakwo globo; terglobo (ankaux “ardagloba”)
globale — tergloba, tutmonda

globuskwo globuso

glokkwo sonorilo
gloki — sonori
(pri sonorilo, per sonorilo)

glotizwo gluti
glota
kwo gluto
gloting
kwo glutado

glubekwel profunda
glubitaa
kwo profundeco
fa-glube (glubifi) — profundigxi
mah-glube (glubisi) — profundigi

gozwo iri; veturi
go a leker — iri al la kuracisto
dela go hao — la afero iras bone
go-shekwel kuranta
go-she wik — la kuranta semajno, go-she dela — la kurantaj aferoj
goingkwo iro, irado
going de eventas — la iro de la eventoj

godizwo tauxgi
It godi fo kwo? — Por kio gxi tauxgas?
godi-she — tauxga
godinesa — tauxgo, tauxgeco
mah-godi — tauxgigi

golakwo celo
goli — celi
goli-ney a... — celata al…

goldakwo oro
golda(-ney) — ora
goldika — orajxo

gorlakwo gorgxo

govakwo bovo/bovino
gin-gova (govina) — bovino
man-gova (govo) — virbovo
yungova — bovido/bovidino
govamasu — bovajxo
yungovamasu — bovidajxo

gradakwo grado (mezuro de kvalito, forto, intenso — komparu “gradus”)
in sertene grada — en certa grado
gaograd — en alta grado
koygrad — en ia grado
kwelgrad — en kia grado
nulgrad — neniom, en nenia grado
syaograd — en malgranda grado
talgrad ke — en tia grado, ke

gradualekwel iom-post-ioma
gradualem — iom-post-iom

graduskwo grado (cxiu el la egalaj dividoj de skalo)
pet gradus sobre nol — kvin gradojn super la nulo
trishi gradus de garmitaa — tridek gradoj da malvarmo

gramatikakwo gramatiko

grankwel granda
gro-gran — grandega
granfinga — dika fingro
grantaa — grando
fa-gran (granifi) — grandigxi
granifa — grandigxo
mah-gran (granisi) — grandigi
granisa — grandigo

gratulizwo gratuli
gratula — gratulo

gravekwel peza; grava (komparu “muhim”)

grenkwo greno
greninka — grenero
grendom — grenejo

greykwel griza
fa-grey — grizigxi
mah-grey — grizigi

grinkwel verda
fa-grin — verdigxi
mah-grin — verdigi

grosyao-komo «-eg-, ege»
gro-kitaba — librego
gro-interes-ney — interesega
gro-hao — bonega/bonege
gro-pri — sxategi

grosekwel dika
grositaa — dikeco

gruntakwo grundo

grupakwo grupo
grupi — grupigi, grupigxi

guankwo institucio, ejo
fanguan — mangxejo
frisiguan — frizejo
kitabaguan — biblioteko
printiguan — presejo

guapizwo oscedi
guapa
kwo oscedo

guhakwo kaverno

gulamkwo sklavo
gulamtaa — sklaveco

gumakwo gumo, kaucxuko; macxgumo, skrapgumo
chabiguma — macxgumo

gunzwo labori
gunjen — laboristo
gunsa — laboro
treba go a gunsa — bezonas iri al laboro
guntura — laborajxo, verko
gundey — labortago
guntaim — labortempo

gurkakwo kukumo

gurukwo spirita majstro, instruanto, gvidanto

guruhakwo tondro
guruhi — tondri

gustakwo gusto
gusti — gusti; gustumi

gutakwo guto
guti — guti
guting — gutado

guvernakwo registaro
guverni — regi (
komparu “regi”)
guverner — reganto, registo, guberniestro

guykwel multekosta
guytaa — multekosteco

gwerkwo milito
gwership — milita sxipo; gwer akta — militaj agoj
gweri — militi
gwerjen — militisto

gwogramatika «iam, siatempe» (nedeterminita paseo)
me gwo bi in Moskva — mi iam vizitis/vizitadis Moskvon

habar — novajxo (io sciigita, informajxo)

habitizwo logxi
nu habiti in toy gata — ni logxas en tia strato
habita — logxado
habitilok — logxejo
(apartamento estas “flat”)
habitibile — logxebla
buhabiti-ney — nelogxata

hafkwo, syao duono; duon-
haf-dey — duontago
haf-ora — duonhoro
mah-haf — duonigi

haishitaim-komo ankoraux (gxis la nuna momento, komparu "yoshi")
haishi bu jan — mi ankoraux ne scias
gina haishi bu lao — la virino ankoraux ne maljuna

haki — haki
haki ligna — haki lignon; haki bay zian — haki per glavo
haka — hako
haking — hakado
hakimarka — nocxo

halkakwo ringo
aurhalka — orelringo
harhalka — buklo
halka-ney — ringa
halkafinga — ringa fingro

hampikomo preskaux

hamrakwo martelo
hamri — marteli

hamsizwo flustri (mallauxte paroli; "murmureti, brueti" estas "murmuri", "susu")
hamsa
kwo flustro

han — cxino; cxina; cxina lingvo (rigardu ankaux “Jungwo”)
hanjen — cxino

handakwo mano
handagunsa — mana laboro
gro-handa — manego
handa-ki — maneto

handakkwo foskavo, fosajxo; (dren)kanaleto

haokwel, komo, syao bona; bone
Me sta hao. — Mi fartas bone.
Hao!— Bone!
haotaa — bono
fo haotaa de jenley — por la bono de la homaro
lucha de haotaa e baditaa — lukto de bono kontraux malbono
Bi hao! — Fartu bone! Nedankinde!
Hao aksham! — Bonan vesperon!
Hao dey! — Bonan tagon!
Hao fortuna! — Bonan sxancon!
Hao nocha! — Bonan nokton!
Hao sabah! — Bonan matenon!
Hao safara! — Bonan vojon!

harkwo hararo
harinka
kwo haro
harhalka
kwo buklo
frentahar
kwo fruntharoj
galsahar
kwo kolhararo

hastizwo hasti
hasta
kwo hasto
pa hasta — haste
hasta-ney — hasta

hay!1exklami saluton!

hay2gramatika (la partiklo esprimanta deziron aux allason)
Hay Forsa bi kun yu! — La Forto estu kun vi!
Hay oni shwo to ke oni yao. — Oni diru, kion ajn oni volas.

hegramatika (jam farita agado)
Me he lekti tote kitaba yo. — Mi jam legis la tutan libron.

helpizwo helpi
helpa
kwo helpo
kun helpa de — helpe de
voki helpa — alvoki helpon
helpalingwakwo helpa lingvo

hemakwo sango
hema-ney — sanga
hemaful — sanga
(plena da sango)
hemi
zwo sangi
heming
kwo sangado
hemapyasi-she — sangavida

henizwo malami
hena
kwo malamo
henival — malaminda


herbakwo herbo
lekiherba — kuracaj herboj
herbinka — herbero

hevsta havi
me hev dwa kitaba — mi havas du librojn
en-hev — akiri, komenci havi
hevsa — havo, havajxo

higramatika «gxuste; estas...kiu» (la partiklo emfazanta antauxan vorton)
Ta hi zwo-te se. — Estas li kiu faris tion.
Ta zwo-te se hi. — Li faris gxuste tion.
Es toy hi jen. — Estas tiu sama homo.

himakwo vintro
hima geimes — la vintraj ludoj

hindi — hindo; hinda; hinda lingvo

hirloko-komo tie cxi
hir-ney — cxi-tiea

hirankwo cervo
yunhiran — cervido
gin-hiran — cervino
man-hiran — vir-cervo

historiakwo historio (scienco; okazajxo; rakonto)
historike — historia
historier — historiisto

hokeykwo hokeo
hokey pleier, hokeista — hokeisto

holekwel kava
holika — kavajxo (
rigardu ankaux "yama")

hospitalkwo malsanulejo, hospitalo

hostakwo gastiganto
hosti — gastigi

hotelkwo gastejo, hotelo

hukwesti kiu (demanda pronomo por personoj)
Hu lai? — Kiu venis?
Hu zwo-te se? — Kiu faris tion?
hu-ney — kies

hukkwo hoko

hunga — malsato
fai hunga — senti malsaton
hunga-neykwel malsata
hungi — malsati

hunti — kunigxi, kunigi
hunta — kunajxo
hunta-ney
kwel kuna
pa hunta, hunta-nem
komo kune
lai pa hunta — veni kune; kun oli hunta-nem — kune kun cxiuj

hwankwel flava
fa-hwan — flavigxi
mah-hwan — flavigi

iunisi i...i... — kaj...kaj...
i lu i ela – kaj li kaj sxi

ideakwo ideo
idea-ney — idea

idyenkomo iomete
idyen pyu haoiomete pli bona
treba dumi idyen — bezonas pensi iomete

iglakwo kudrilo; nadlo

imajakwo bildo

imajinizwo imagi
imajina
kwo imago

impedakwo malhelpo, gxeno
impedi
zwo malhelpi, malakceli
impeding
kwo malhelpado, malakcelado

inkonekti en
me jivi in Rusia — mi logxas en Rusio
in lai-she yar — en sekva jaro
in tal kasu — en tia kazo
inenkonekti-komo ene, interne, interne de
inen dom — interne de domo
me es yo inen — mi estas jam interne
inenklaidakwo subvesto

India — Hindio (ankaux Bharat) (rigardu ankaux “hindi”)

indikizwo indiki
indika — indiko

influsizwo influi
influsa — influo

informizwo informi
informa — informo, informajxo
(ankaux “info”)
informing — informado

Ingland kwo Anglio
Ingland-jen — logxanto aux sxtatano de Anglio

inglishkwel, kwo anglo; angla; angla lingvo
Ob yu shwo inglish? — Cxu vi parolas la anglan?

inklinakwo oblikveco, klinigxo; klino; inklino
inklini — klini, klinigxi

inloogramatika la indico de nerekta parenceco
mata-inloo — bopatrino
brata-inloo — kuzo
son-inloo — nevo
docha-inloo-inloo — bonevino

inplaskonekti anstataux
go ba dar inplas me — iru tien anstataux mi
gai zwo inplas shwo — decas fari anstataux diri

insektakwo insekto

intelekwel inteligenta, sagxa (komparu "saje")
nointele — malsprita, malsagxa

interkonekti inter
inter skay e arda — inter la cxielo kaj la tero

intereskwo intereso
interes-ney — interesa
interesi — interesi
se interesi me gro — tio interesegas min
fai interes
om koysa — interesigxi pri io

internetakwo la Interreto

intershanjizwo intersxangxi
intershanja
kwo intersxangxo

inuloko-komo enen; en (indikas la finan staton, situacion ktp. de evoluo, aliigxo, sxangxo)
tradukti kitaba inu otre lingwas — traduki libron en alian lingvon
konverti rubla inu dolar — konverti rublojn en dolarojn

inventizwo elpensi, inventi
inventa
kwo invento, inventagxo

invitizwo inviti
invita
kwo invito

irikwo koleri (om koysa/koywan — kontraux io/iu)
ira
kwo kolero
ira-ney — kolera
irisi — kolerigi
irisi-ney — kolerigita
irishil — kolerema

islakwo insulo
islajen
kwo insulano

itinplas-kwo gxi (malanima)
Es may auto. It es jamile.
Me pri it. — Tio estas mia auxto. Gxi estas bela. Mi sxatas gxin.

Italiakwo Italio

italianokwel, kwo italo; itala; itala lingvo

ivenkomo ecx
ta bu jan iven se — li ecx tion ne scias

jabrakwo makzelo

jadukwo sorcxo
zwo jadu — fari sorcxon
mah-jadu — sorcxi
jadujen
— sorcxisto/sorcxistino
jaduman
— sorcxisto
jadugina — sorcxistino

jagizwo vigili
jaga — vigilado
en-jagi, jagifi
zwo vekigxi
jagifa — vekigxo
jagisi
— veki
jagiser — vekilo, vekhorlogxo

jakakwo jako

jalzwo bruli
jalsa — brulo
jal-she — brulanta
jalka — brulajxo
mah-jal — bruligi

jalusi — jxaluzi
jalusa — jxaluzo
jalusnik — jxaluzulo

jamizwo kolekti (en la plej largxa senco — komparu "kolekti, rekoli")
jami amigas — kunvoki/kolekti amikojn
jami asembla — okazigi kunvenon
jami fruta — rikolti fruktojn
jama — kolekto
jaming — kolektado
jamitura — kolektajxo

jamilekwel bela
gro-jamile — belega
jamilitaa — beleco
jamilina — belulino
jamilo — belulo

janzwo scii
jansa — scio

janmizwo naski, naskigxi
ta janmi in yar 1975 — li/sxi naskigxis en 1975
janmakwo naskigxo
janmadey
kwo naskigxotago
janmalanda
kwo patrujo
janmalingwa
kwo patrina/gepatra lingvo
janming
kwo nasko
janmer
kwo gepatro

janmogzwo scipovi
bu janmog swimi — ne scipovi nagxi
janmogsa — scipovo

januar kwo januaro (ankaux mes-un)

jawabizwo respondi
jawaba
kwo respondo

jenkwo homo
jenley — homaro
jen-ney — homa
jenlik — homeca
auslandajen — alilandano
garibjen — fremdulo
lubijen — amato, amatino
samlandajen — samlandano, sampatrujano
samtaimjen — samtempulo
sendijen — sendito

jenminkwo popolo
jenmin(-ney) — popola

jentakwo (certa grupo de) homoj
urbajenta sempre hasti — la urbaj homoj cxiam hastas; li es hao jenta — ili estas bonaj homoj;
gunjenta — laboristoj, laboristaro
yunge jenta — yunularo

jestizwo gesti
jesta
kwo gesto
jesting
kwo gestado

jitakwo venko
jiti
zwo venki
jiter
kwo venkinto
jiti-ney
kwel venkita

jivakwo vivo
jiva-ney
kwel viva
jivaful — vivoplena, animita
jivika
kwo vivajxo, viva estajxo
jivi
zwo vivi
jivisi
zwo vivigi

joizwo gxoji
me joi al vidi yu — mi gxojas vidi vin
joisa — gxojo
joisaful — gxoja
joisi — gxojigi

jokizwo sxerci
joka
kwo sxerco

judizwo jugxi
juda — jugxo, jugxado
judiguan — tribunalo, jugxado
judidela — jugxafero, proceso
judista — jugxisto
prejuda — antauxjugxo; supersticxo

jukkwo koleoptero, skarabo
meyjuk — majskarabo
lumijuk — lampiro
saltijuk — lokusto
preijuk — manto

julizwo frauxdi
jula
kwo frauxdo
julnik — frauxdulo

Jungwo — Cxinio
Jungwo-jen — logxanto aux sxtatano de Cxinio (
rigardu ankaux “han”)

jupakwo jupo

jurnalkwo magazino, revuo
jurnalista — jxurnalisto

juskwo suko
jus-ney — suka
jusnesa — sukeco

justekwel justa
justitaa — justeco
nojuste — maljusta

kabra — tombo
kabralok — tombejo

kadainplas-kwel cxiu
kada dey — cxiutage
kadalokinplas-komo cxie
kadawan inplas-kwo cxiu (homo)

kadawaninplas-kwo cxiu (homo)
kadawan jan, ke... — cxiu scias, ke

kadenakwo cxeno
kadena de montas — cxeno da montoj

kafsakwo kagxo

kahwakwo kafo
kahwadan — kafujo, kafkrucxo
kahwabaum — kafujo, kafarbo
kahwameler — kafmuelilo

kalamkwo skribplumo; skribilo; krajono
bolkalam — globkrajono
kalamdan — plumujo
sikin do kalam — posxtrancxilo
kolorkalam — farbokrajono

kalkuli — komputi

kalkunkwo meleagro/meleagrina
man-kalkun (kalkuno) — meleagro
gin-kalkun (kalkunina) — meleagrina
yunkalkun — meleagrido

kalmekwel trankvila, egalanima (komparu “kyete”, “trankwile”)
kalmitaa — trankvilo
kalmifi (fa-kalme) — trankviligxi
kalmifa — trankviligxo
kalmisi (mah-kalme) — trankviligi
kalmisa — trankviligo

kamakwo lito
fai kama — enlitigxi

kamarkwo zono
kamari — zoni

kaminakwo irejo, vojo (kiel objekto)
hao kamina — bona vojo/irejo

kamionkwo kamiono, sxargxauxto

kamisakwo cxemizo

kamonexklami 1) nu (interjekcio servanta por kuragxigi aux akceligi)
kamon, shwo! — nu, diru! kamon, go kway! — nu, iru rapide!
2) cxu?! (esprimante malfidon)

kampakwo tendaro, kampadejo
kampi — kampi

kanzwo rigardi (direkti sian vidon sur — komparu “opini”)
kan TV — rigardi televidilon
winda kan gata — fenestroj rigardas al la strato
kansa — rigardo
al un-ney kansa — je la unua rigardo

kanalkwo kanalo

kandelakwo kandelo

kangakwo kombilo
kangi — kombi
kangi swa — sin kombi
kanging — kombado

kanonkwo kanono (pafilego)

kanunkwo legxo
kanun-ney — legxa

kapakwo kapo

kapablekwel kapabla
kapablitaa — kapablo, kapableco

kapakkwo kovrilo (movebla parto, kiun oni metas aux mallevas sur aperturon de vazo, kesto, kofro ktp, por gxin fermi)

kaprakwo sxtofo; tolo; tolajxo
koton kapra — kotona sxtofo
kamakapra — lita tolajxo

kaptizwo kapti
kapting — kaptado
kaptiwat — kaptajxo
kapter, kaptika — kaptilo
kapter, kapti-sha — kaptanto

kapushon — kapucxo; cxapo (de skribilo ktp.)
kalam kapushon — cxapo de skribilo

kare — kara (amata — komparu “guy”)
kare amigas! — karaj amikoj!

karimkwel bonkora
bi karim — bonvolu
karimtaa — bonkoreco

karkekwel kruda, malmilda, maldelikata, bruska

karotakwo karoto

karpuskwo akvomelono

kartakwo karto, mapo

karwekwel amara

kasukwo kazo (okazo)
in sey kasu — en tiu kazo
in tal kasu — en tia okazo
in eni kasu — cxiuokaze
in maiste kasu — plimulte, plimultokaze
pa kasu — hazarde
kasuale — okaza, hazarda

katizwo trancxi, haki, tondi
kati herba — trancxi/tondi la herbon
kata — trancxo
kating — trancxado, hakado, tondado
katiwunda — trancxvundo
kati-kili — bucxi

kaudakwo vosto
in kauda de tren — en la vosto de vagonaro

kauluzwo konsideri
kaulu-yen — konsiderante
kaulusa — konsidero, konsiderado

kausakwo kauxzo, kialo
bu sin kausa — ne sen kialo, ne senkauxze
kausale — kauxza
kausi — kauxzi

kavalkwo cxevalo
man-kaval (kavalo) — vircxevalo
gin-kaval (kavalina) — cxevalino
yunkaval — cxevalido
shma-kaval — cxevalacxo

kavizwo fosi
kavi arda — fosi teron
kaving — fosado

kazankwo kaldrono (granda metala vazo por kuiri, boligi ktp.)
kazan-ki — kaldroneto
vaporkazan — vaporkaldrono

kegramatika ke
Yu jan ke me lubi yu. — Vi scias, ke mi amas vin.

kelgramatika kiu (relativa pronomo pri personoj aux ajxoj)
Es gela kel pri gani. — Tio estas junulino kiu sxatas kanti.

kelkeinplas-kwanto kelke da, iom da
kelke kitaba — kelke da libroj, fo kelke taim — por iom da tempo

kemgramatika ol
Yu lopi pyu kway kem lu. — Vi kuras pli rapide ol li.
kem...tem — ju...des

kenkwo (fermebla) metala vazo (vazo kiu ne apartenas al mangxilaro); ladskatolo (ankaux "tin ken")
pintaken — skatolo da farbo

kepakwo kepo

keskwo fromagxo

ketlakwo bolilo, bolkrucxo (tekrucxo estas "chaydan")

kisyao -et-; -nj-, -cxj-
dom-ki — dometo, Maria-ki — Manjo; somni-ki — dormeti

kibrit — alumetoj
un kibrit — alumeto
kibritdan — alumetujo

kichakwo tera koto, sxlimo (sur vojo ktp.)

kilizwo murdi
kila — murdo
kiler — murdisto

kilometrakwo kilometro
dwashi kilometra per ora — dudek kilometroj per horo

kindochakwo nepino

kinkindakwo nepo/nepino

kinokwo kino
kinoguan — kinejo

kinsonkwo nepo

kipizwo konservi, reteni, gardi
kipi nada — gardi la esperon
gardi mani in banka — deponi monon en la banko
gardi sekret — gardi sekreton
kipi forsa — konservi fortojn

kirkakwo kirko, pregxejo; eklezio
kirkayuan — ekleziulo

kisizwo kisi
kisa
kwo kiso
kising — kisado

kitabakwo libro
kitaba-tana — librobreto
kitabakin — libreto, brosxuro
kitabaguan — biblioteko
kitabashop — librejo
shma-kitaba — libracxo

klaidakwo vesto
klaidi — vesti
klaidi swa — vesti sin
klaiding — vestado
klaidilok — vestejo
deklaidi — senvestigi
deklaidi swa — senvestigxi
klaidawahta — vestgardejo

klarekwel klara; hela (lume kolorigita — komparu "yarke")
klare har — la hela hararo
klarem — klare
klarifi (fa-klare) — klarigxi, heligxi
klarisi (mah-klare) — klarigi, heligi
klaritaa — klareco, heleco
klare- — hel-: klare-blu — helblua
klare-blu skay — la hele blua cxielo

klefkwo sxlosilo
klefi — sxlosi

klimbizwo grimpi
klimbi uupar — grimpi supren
klimbi nich — grimpi malsupren
klimbing — grimpado

klinkwel pura (ne makulita de nauxza substanco — polvo, graso, koto ktp.), orda, neta (komparu "pure")
klintaa — pureco, ordo
klinisi (mah-klin) — purigi, ordigi
treba klinisi shamba — necesas purigi la cxambron
klinisa — purigo

klokgramatika (partiklo por esprimi la horon)
klok dwa — je la dua horo
kwel klok es? — kioma estas horo?
kwel klok yu chi akshamfan? — je kioma horo vi vespermanxas?
klok ot-e-haf — (je) duono post la oka
klok dwa sin dwashi — (je) dudek minutoj antaux la dua horo

klokakwo horlogxo
murkloka — murhorlogxo
handakloka — brakhorlogxo

klosizwo fermi
klosa — fermo

kojansakwo konscienco

kokkwo koko / kokino
gin-kok (kokina) — kokino
man-kok (koko) — koko
yunkok — kokido
kokmasu — kokajxo

kolkwo brasiko

kolektizwo kolekti (precipe en la senco "kunmeti apartajn objektojn por komuna destino; arigi disajxojn")
kolekti kitabas — kolekti librojn
kolekting — kolektado
kolektura — kolektajxo
kolekta — kolekto

kolinakwo monteto, holmo
nichen kolina — cxe malsupro de la monteto; go nich kolina — malsupreniri la monteton

kolorkwo koloro
kolor(-ney) — kolora
kolorkalam — kolora krajono
kolori — kolorigi
koloring — kolorigo
koloranta — kolorigilo

komgramatika 1) kiel ("en funkcio de" — komparu "komo")
gun kom leker — labori kiel kuracisto
shwo kom skuso — diri kiel ekskuzo

2) kiel
(en komparoj)
ga kom yu — tute kiel vi
kom yu yao — kiel vi volas
tanto kway kom posible — tiel rapide kiel eble

komandizwo komandi
komanda
kwo komando
komander
kwo komandanto

kombinizwo kombini, kombinigxi
kombina
kwo kombino, kombinigxo, kombinajxo

komentizwo komenti
komenta
kwo komento

komokwesti kiel (demanda adverbo, signifanta "kiamaniere? kiagrade?")
Komo yu sta? — Kiel vi fartas?
Komo yu nami? — Kiu estas via nomo?
Komo hao yu jan urba? — Kiel bone vi konas la urbon?

komparizwo kompari (kun koysa — kun io)
bukomparibile — nekomparebla
kompara — komparo
komparike — kompara

kompletekwel kompleta
kompletem — komplete
kompletisi — kompletigi
kompleta — kompleto

komplikekwel komplika
komplikisi — kompliki
se komplikisi dela — tio komplikas la aferon
komplikifa — komplikajxo
komplikitaa — komplikeco

komponi — kunmeti, komponi; konsisti (havi kiel erojn) (aus koysa — el io)
komponi-ney
kwel kunmetita; kompunda
komponing
kwo kunmetado
kompona
kwo konsisto; kunmetajxo
komponitura — kunmetajxo

komposizwo verki, komponi
komposi musika — komponi muzikon
komposer — komponisto
komposing — komponado
komposa — kompono, komponajxo

kompyuter kwo komputilo (ankaux "kompa")
kompyuterisi — komputiligi

komunekwel komuna
komunisi — komunigi

komunikizwo komuniki, komunikigxi
komunika — komunikado

kondisionkwo kondicxo
kondisioni — kondicxi
kondision-ney — kondicxa

konduktizwo kondukti (konduki elektron, varmon, elektromagnetan ondonkomparu dukti)
kondukter — kondukilo, konduktilo
kondukta — kondukteco

konektizwo konekti, kunigi, kunligi
konekta — konekto, kunligo
konektihisto — konektivo

konfesizwo konfesi
konfesa — konfeso

konfusizwo konfuzi
konfusa — konfuzo

konizwo koni
Nu bu koni mutu. — Ni ne konas unu la alian.
en-koni — konatigxi
koni-ney — konata
koninesa — konateco
mah-koni — konatigi

konsentizwo konsenti
konsenta
kwo konsento

konsizwo konscii
konsa
kwo konscio
konsa-ney
kwel konscia
konsa-nem
komo konscie
dekonsi
zwo senkonsciigxi
rikonsi
zwo rekonsciigxi

konsilizwo konsili
konsila
kwo konsilo
konsiler
kwo konsilisto

konsilumkwo konsiligxo, konsilio
fai konsilum — konsiligxi

konstantekwel konstanta
konstanta
kwo konstanto
konstansia
kwo konstanteco

kontenizwo enhavi
kontena, konteniwat
kwo enhavo; enteno
kontener
kwo kontenero

kontizwo kalkuli (komparu "kalkuli")
konta
kwo kalkulo

kontinuzwo dauxrigi, pluigi
kontinusa
kwo dauxrigo

kontrakonekti-komo, syao kontraux, kontrauxe (rigardu ankaux “pur”)
kontra suy vola — kontraux lia volo
lekika kontra febra — kuracilo kontraux febro
apogi-yen kontra mur — apogante sin kontraux muro
kontra dom — kontraux la domo
dom es kontra — la domo staras kontrauxe
kontrakosa — kontrauxajxo
kontratoxin — kontrauxveneno
kontra-ney
kwel kontrauxa
pa kontra-ney sahil — sur la kontrauxa bordo
in kontra-ney kasu — en mala kazo
kontra-nemkomo kontrauxe, male
Tak, bu kontra-nem. — Tiel, ne male.

kontrolizwo kontroli
kontrola
kwo kontrolo
kontroler — kontrolisto

kopakwo kaliko; pokalo (trofeo en konkursoj)

kopia — kopio
kopi — kopii
koping — kopiado

kordakwo sxnuro
saltikorda — saltosxnuro

kordiakwo koro
kordiale — kora
kordialem — kore

korektekwel korekta
korektisi — korekti
korektisa — korekto, korektado

korpakwo korpo

kosakwo ajxo; afero, cirkonstanco

kosti — kosti
kwanto kosti? — kiom kostas?
kostazwo kosto

kotakwo kato/katino
man-kota (koto) — virkato
gin-kota (kotina) — katino
yunkota — katido

kovrakwo kovro, kovrilo (vidu ankaux "kapak")
sub kovra de nocha — sub kovro de nokto
tablakovra — tablokovrilo, tablotuko
kovri — kovri
kovring — kovrado
dekovri — malkovri
bukovri-ney — senkovrita

koyinplas-kwel ia
dar ye koy jen, me bu koni lu. — Tie estas ia homo, mi ne konas lin.
koygrad inplas-komo iagrade, iom
koykomo
inplas-komo iel, iamaniere
koylok
inplas-komo ie
koysa
inplas-kwo io
koytaim
inplas-komo iam, iatempe
koywan
inplas-kwo iu
koyves inplas-komo iufoje

kraizwo krii
kraisa — krio
kraishil — kriema

krashizwo dispremi

kreatizwo krei
kreative — krea
kreata, kreating — kreo, kreado
kreatura — kreajxo

kredizwo kredi
kredi a koywan — kredi al iu
kredo — kredo

krekkwo fendo
kreki — fendi
kreki nuta — krevigi nuksojn
kreking — fendado

kresizwo kreski
kresa, kresing — kresko, kreskado
dekresi — malkreski

krimenkwo krimo
krimenale — krima; kriminala
krimenalitaa — krimeco
krimenjen — krimulo

kripizwo rampi
kriping — rampado

kromekonekti-komo krom (plie al, aldone al — komparu exepte”)
krome to — krom tio

kroskwo kruco
krosi — kruci, krucigxi
krosa — krucado, krucigxo
daokrosa — stratkrucigxo

krushizwo krasxi
krusha — krasxo

kugramatika (demanda partiklo cxe fino de frazo) (rigardu ankaux "ob")
Me darfi zin ku? — Cxu mi povas eniri?

kuflakwo seruro

kukizwo kuiri
kuking — kuirado
kuker — kuiristo
kukishamba, kukilok — kuirejo

kuklakwo pupo

kulakwo kuglo

kulakkwo pugno
kulak-batala — pugna batalo

kulpakwo kulpo
es may kulpa — estas mia kulpo
kulpa-ney — kulpa
kulpanesa — kulpeco

kunkonekti kun, kune kun
klosi dwar kun shum — fermi pordon kun bruo
kunem
Pren me kunem! — Prenu min kun vi! Ob mani es kunem? — Cxu vi kunhavas monon?

kunshwozwo interparoli
kunshwosa — interparolo
kunshwoer — interparolanto

kupizwo acxeti
kupa — acxeto, acxetajxo
kuping
— acxetado

kurajakwo kuragxo
kuraja-ney — kuragxa
kuraji — kuragxi
kurajisi — kuragxigi
kurajanik — kuragxulo

kurtekwel mallonga
mah-kurte (kurtisi) — mallongigi
fa-kurte (kurtifi) — mallongigxi
kurtem — mallonge dirite

kurtenakwo kurteno
kurteni — kurteni

kurupekwel malbela, monstra

kurvekwel kurba
kurva
kwo kurbo, kurbajxo
kurvitaa — kurbeco
kurvifi — kurbigxi
kurvisi
— kurbigi

kushenkwo kuseno
kushenkuta
kwo kusena koverto

kusizwo mordi
kusa
kwo mordo
kusishil — mordema

kutakwo ekstera kovro; tegumento; sxelo (komparu "shel")
baumkuta — arbsxelo
letakuta — koverto
kuti — envolvi

kuydizwo zorgi
kuydi kinda — zorgi pri la infanoj; kuydi flor — zorgi pri floroj; bu kuydi om to — ne zorgu pri tio
kuyda — zorgo
kun kuyda — zorge
kuydi-she — zorga
kuydishil — zorgema
sinkuyda-ney — senzorga

kwadrakwo kvadrato
kwadri — kvadratigi
kwadra-ney — kvadrata
do kwadra — kvadratita

kwalitaakwo kvalito
kwalitaa-ney — kvalita

kwan kwo puto

kwantitaakwo kvanto
kwantitaa-ney — kvanta

kwantokwesti kiom
Kwanto yar yu hev? — Kiom da jaroj vi havas? Kwanto da kosti? — Kiom gxi kostas?

kwasikonekti-komo kvazaux
Ta shwo kwasi me bu audi hao. — Li parolas, kvazaux mi ne auxdus bone.

kwaykwel, modus-komo rapida, rapide
kway tren — rapida trajno
kway kom bliza — rapida kiel fulmo
kwaytaa — rapido, rapideco

kwelkwesti kia, kiu (komparu “hu”)
Kwel es lu? — Kia estas li? Kwel de li? — Kiu de ili?

kwestizwo demandi
kwesta — demando

kwitizwo forlasi
bu kwiti me! — ne forlasu min!
kwiti kama — ellitigxi
kwiti molya, gunsa — forlasi la edzinon, la oficon
kwiti fumi — forlasi fumadon

kwokwesti kio
Kwo yu maini? — Kion vi subkomprenas?

kyetekwel kvieta, mallauxta, malbrua (komparu “kalme”)
kyetem — kviete, mallauxte
kyetitaa — kvieto, kvieteco

lagramatika (substantivigo, anstatauxanta vorto, singularo)
Walaa dwa kitaba. Sey-la es hao e toy-la es buhao. – Jen du libroj. La tiu cxi estas bona, kaj la tiu estas malbona.
lasgramatika (substantivigo, anstatauxanta vorto, pluralo)
Me hev mucho rosa. Me pri blan-las zuy. — Mi havas multe da rozoj. Mi pleje sxatas la blankajn.

labakwo lipo

lagan fervoro, diligenteco
lagan-ney
diligenta, fervora

lagizwo kusxi
lagilok — kusxejo, bestkusxejo

laizwo veni
me lai klok dwa — mi venos je la dua horo
laisa — veno
lai-she — venonta, sekva
lai-she yar — la venonta jaro
laives — (je) la venonta fojo

lakkwo lago

lampakwo lampo

lan kwel mallaborema, maldiligenta
lanfai — mallaboremi
lantaa — mallaboremo
lannik — mallaborulo

landakwo lando
landi
zwo alterigxi

lansizwo jxeti
fa-lansi a/inu — sin jxeti al/en
lansa — jxeto

laokwel maljuna
laotaa— maljuneco
lao yash
— maljunagxo
laojen — maljuna homo
laoman — maljunulo
laogina — maljunulino
fa-lao — maljunigxi
mah-lao — maljunigi

larmakwo larmo

lasista lasi (ne teni, ne malhelpi — komparu “lyu”)
lasi me go, lasi me wek — lasu min iri; lasi lwo — lasi fali; lasi me dumi idyen — lasu/permesu min iom pensi

lastekwel lasta

latifkwel afabla, gxentila

laudizwo lauxdi
laudi-bashan — lauxda parolado
laudival — lauxdinda
lauda — lauxdo

lautekwel lauxta
lautem — lauxte

laxekwel malstrecxa, malstrecxita
laxifi (fa-laxe) — malstrecxigxi
laxifa — malstrecxigxo

laxisi (mah-laxe) — malstrecxi
mah-laxe muskula — malstrecxi muskolojn
mah-laxe noda — malstrecxi la nodon

lazakwo forjxetajxoj; balaajxo; rubo
laza monton — rubamaso
lazadan — rubujo
lazalok, lazika — rubejo

leftekwel maldekstra
lefta
kwo maldekstro
a lefta
loko-komo maldekstren
Kan a lefta! — Rigardu maldekstren!
leftenkonekti-komo maldekstre
Leften ye garden. — Maldekstre estas gxardeno.
Garden es leften dom. — La gxardeno estas maldekstre de la domo.

legumkwo legomo
legumgarden — legomejo

lekizwo kuraci
leking — kuraco
lekika — kuracilo
lekiguan — kuracejo
leker — kuracisto

lektizwo legi
lekta, lekting — lego, legado
lektiwat — legajxo
lekter, lekti-sha — leganto
lektibile — legebla
lektiguan — legejo
lekter, lektika — legilo

lemar — sxranko
lemarkin — kredenco

lengekwel malvarma, frida
lenge akwa — malvarma akvo
es lenge hir — estas malvarme cxi tie
me sta lenge — al mi estas malvarme
lengi — malvarmigxi/malvarmigi
lengifi (fa-lenge) — malvarmigxi
lengisi (mah-lenge) — malvarmigi
lengisa — malvarmigo
lengitaa — malvarmo
lengitura — malvarmumo

lentekwel malrapida, lanta
lentem — malrapide

leonkwo leono

lernizwo lerni
lerner — lernanto
lernikitaba — lernolibro
lerna — lerno
lerning — lernado
lerni-ney — dokta, sciplena
lerninesa — scipleneco

lesonkwo leciono

lestizwo flati
lesta — flato
lestinik — flatulo

letakwo letero
letakuta — koverto
fai leta — korespondi

letrakwo litero

levekwel malpeza, legxera
levifi (fa-leve) — malpezigxi
levifa — malpezigxo
levisi (mah-leve) — malpezigi
levisa — malpezigo

lexikonkwo vortaro

ley1inplas-kwel ilia, iliaj, ilian, iliajn

ley2syao «speco»
jen homo — jenley homaro
gaoley talim — supera instruado

liinplas-kwo ili
li-ney, ley — ilia, iliaj, ilian, iliajn
Bu es nu-ney, es li-ney. — Ne estas nia(j), estas ilia(j).

librekwel libera
libritaa — libero, libereco
librifi (fa-libre) — liberigxi
librisi (mah-libre) — liberigi

lifkwo folio
liftot — foliaro
lifi — foliumi
liflwosa — folifalo

liftizwo levi
ek-lifti plechas — levi sxultrojn
lifta — levo, levado
lifti swa — levi sin
liftika
— lifto

ligi — ligi
ligi doga — ligi hundon
ligi bay wada — ligi per la promeso
liga — ligo
Jenmin Liga — la Ligo de Nacioj
liging — ligado
deligi — malligi; malligigxi (
ankaux fa-deligi)

lignakwo ligno; hejtoligno
lignatabla — ligna tablo
lignapuda — segpolvo

likwekwel likva
likwa — likvo, likvajxo
likwifi (fa-likwe) — likvigxi
likwisi (mah-likwe) — likvigi

limitakwo limito, limo (precipe ne spaca — komparu “borda”)
limiti — limigi
limiti swa — sin limigi, limigxi
limiting — limigo, limigxo

lingwakwo lingvo

lisankwo lango

lisi zwo leki

listakwo listo

litizwo versxi, versxigxi
misliti — misversxi

logramatika (nocia neuxtra genro)
Es lo zuy muhim. — Estas la cxefa afero, tio plej gravas.
Lo tal mus bu repeti. — Tiajxo ne devas ripetigxi.
Lo sirkum — cxirkauxo.

lodakwo sxargxo
lodi — sxargxi
loding — sxargxado
nichlodi — elsxuti
uuparlodi — alsxuti

loksyao «-ejo, loko»
ahfilok — kasxejo
twolilok — drasxejo
enilok — ie ajn
a enilok — ien ajn
kadalok — cxie
koylok — ie
a koylok — ien
nullok — nenie
a nullok — nenien
otrelok — aliloke

lokizwo lokigxi
en-loki — eklokigxi, sin trovi
lokisi — loki

lokokwo loko (komparu “plasa”)
lokale — loka
lokalisi — lokalizi

longekwel longa
longem — longe
longitaa — longo; longeco
long- — long-: longhar-ney — longhara

longtaimtaim-komo (dum) longa tempo, longe
lu jivi hir yo longtaim — li logxas cxi tie jam dum longa tempo
se eventi longtaim bak — tio okazis antaux longe
longtaim bifoo ke — longe antaux ke
longtaim bifoo kem — longe antaux ol
longtaim-ney — longdauxra (komparu “dave”)

lopizwo kuri
lopa, loping — kuro, kurado
loper — kuranto, kuristo

luinplas-kwo li, lin
Lu shwo hao. — Li parolas bone. Me kredi a lu. — Mi kredas al li.
lu-ney, luyinplas-kwel lia, lian, liaj, liajn
Es lu-ney kitaba, bu yu-ney. — Tio estas lia libro, ne via.

lubizwo ami
luba — amo
en-lubi — enamigxi
gro-lubi — amegi
lubijen — amato/amatina
lubiman — amato
lubigina — amatina
lubijenta — geamantoj
swa-luba — sinamo

luchizwo lukti
lucha — lukto
luter — luktisto

lugizwo mensogi
luga — mensogo
luger — mensogulo
lugishil — mensogema

lukkwo cepo

lumakwo lumo
lumi — lumi
lumisi — lumigi
lumaful — luma, lumplena
mah-on luma — sxalti la lumon

lunakwo luno

lusizwo 1) perdi
lusi taim — perdi tempon; lusi dao — vojerari
2) malgajni
lusa — perdo; malgajno

lwozwo fali
lasi lwo — lasi fali
lwosa — falo
lwoshil — falema
mah-lwo — faligi

lyan — senti spirita/anima ligo, esti anime ligita (al iu/io — а koywan/koysa)
lu lyan a ela — li estas alligita al sxi
lyan-ney — anime ligita (al iu/io — а koywan/koysa)
ye kota muy lyan-ney a suy masta — iuj katoj tre ligigxas al sia mastro

lyansa
— anima ligo, korligo, alligiteco

lyuzwo lasi (ne preni kun si; restigi sur iu loko aux en iu stato — komparu “lasi”)
lyu kinda in dom — lasi infanon cxe la hejmo
lyu trasa — lasi spurojn
lyu pan a amiga — restigi panon al amiko
lyu me sole — lasu min sola
lyu dwar ofni-ney — lasi la pordon malfermita

madukwo mielo

magari se (optativo)
Magari ta lai! — Se li venus!

mahsyao-gramatika «igi»
granmah-gran — granda – grandigi
hao – mah-hao — bona – bonigi
chi – mah-chi — mangxi – mangxigi
lwo – mah-lwo — fali – faligi
mah swa lekti for — igi sin legi pluen
se
ve mah yu joi — tio gxojigos vin

mahankwel majesta
mahanem — majeste
mahantaa — majesteco
Luy Mahantaa — Lia majesto

mahtakwo potenco (jura aux politika kapablo obeigi al sia volo; multpovecokomparu "potensia")
mahtaful
kwel potenca, multpova

maidankwo placo, placeto
futbol maidan — futbala kampo

maimunkwo simio

maiskwo maizo

maiste — 1) plej multe (superlativo de "mucho")
lu hev maiste mani — li havas plej multe da mono
2) plej multa
in maiste kasu — en plej multaj okazoj
maiste parta
la plej granda/multa parto
maiste jen — la
plimulto da homoj
maistegrad
plejgrade, plejmulte
maistem
pleje, plejparte
maista, maistitaa
plimulto

majbur sta devigatas
majburizwo devigi
majburing
kwo devigo
majburi-ney
kwel devigata, devigita
majburi-nem
komo devigate, devigite

makaronkwo makaronioj
makaroninka
makaronio

malgreekonekti malgraux
malgree bade meteo — malgraux la malbona vetero; malgree olo — malgraux cxio

man — 1) kwo viro (ankaux manjen)
manjen klaida — vira vesto
manlikvireca
ko-man
kunulo
2)
syao «vir-»
man-yan —
virsxafo, man-leker — (vira) kuracisto

mangizwo esti okupita, okupi sin, okupigxi pri
me mangi, foni poy — mi estas okupita, telefonu vi poste
me mangi reporta —
mi okupigxas pri raporto
me mangi lekti sey kitaba —
mi okupigxas pri legado de tiu libro
manga — okupateco, okupigxo

manikwo mono
manidan — monujo

mantakwo litkovrilo

manyataim-komo morgaux
aftemanya — postmorgaux

maokwo lano; besthararo
mao(-ney) — lana; vila
longmao-ney — longharara
maoshapa
— lana cxapo

markwo maro
mar(-ney) — mara

marjen
maristo

marka/b> — marko
<b>marki</b> — marki
<b>marking</b> — markado
</p> <p class=MsoNormal style='margin-top:6.0pt;margin-right:0cm;margin-bottom:0cm; margin-left:35.45pt;margin-bottom:.0001pt;text-indent:-35.45pt'><b>marto
kwo marto (ankaux mes-tri)

masbutekwel firma, fortika
masbutifi (fa-masbute) — firmigxi, fortikigxi
masbutisi (mah-masbute) — firmigi, fortikigi
masbutitaa — firmeco, fortikeco

mashinakwo masxino

maskulkwo masklo
maskul-ney — maskla
maskulum
gram. vira genro

Masra — Egiptio

masri — egipto; egipta

mastakwo mastro
gin-masta — mastrino
dom-masta — domomastrino

masterkwo majstro
master de suy fah — majstro de sia fako

masukwo viando
govamasu — bova viando
swinamasu — porka viando
yanmasu — sxafa viando
masumeler — viandmuelilo
masuyuan
— bucxisto, viandisto

matakwo patrino
mata-patra — gepatroj

maturekwel matura
mature yabla — matura pomo
maturifi (fa-mature) — maturigxi
maturitaa — matureco
premature — antauxtempa

mauskwo muso
mauskapter — muskaptilo
yunmaus — musido

mayinplas-kwel mia, mian, miaj, miajn
Es may kalam. — Tio estas mia krajono.

meinplas-kwo mi, min
a me — al mi
Audi me! — Auxskultu min! Jawabi koysa a me! — Respondu ion al mi!
me-ney, may — mia, mian, miaj, miajn

meilkwo posxto
meilguan — posxtejo

mejakwo mezuro, mezurilo
meji — mezuri
mejibile — mezurebla

melonkwo melono

membakwo membro (de la korpo komparu "yuan")

memoriakwo memoro
pa memoria — memore
memorisi — memorfiksi; parkerigi
("memorigi" estas "mah-remembi")

menga — 1) kwo multo, aro
menga de kwesta — aro da demandoj
2) syao «multo, aro»
moskamenga — musxa svarmo
jenmenga — amaso da homoj

menogramatika malpli; malplia
meno kway kem…
malpli rapida ol...
meno kem shi — malpli ol dek
meno guy
malpli multekosta

mentakwo menso
mentale — mensa
mentastasa — menta stato

merkizwo rimarki (sed ne “diri”); noti (priatenti kaj konservi en sia memoro)
merki pa un-ney kansa — rimarki je la unua rigardo
merki ba sey konklusa in yur kapa — notu al vi tiun konkludon en la kapo

merkival — rimarkinda
merkibile — rimarkebla

meskwo monato
(kada)mes-ney — (cxiu)monata

mesajakwo mesagxo

metalkwo metalo
metal(-ney) — metala
metalka — metalajxo

meteokwo vetero
badal-ney meteo — nebula vetero

metrakwo metro
pet metra — kvin metroj

metro — metroo

meykwo majo (ankaux mes-pet)

mide — meza; averagxa
midem — averagxe
midika — mezajxo; averagxo
mida
kwo mezo
in mida de — en la mezo de
yus in mida de — gxuste en la mezo de
mid- — syao "mez-"
midnocha — meznokto
middey — meztago
midyash-ney — mezagxa

midenkonekti meze de
miden shamba — meze de la cxambro; miden amigas — meze de amikoj

mifenkwo abelo
mifendom — abelujo

migizwo palpebrumi

mikaskwo tondilo, cxizojo

milkwanto mil, milo
mil yar — milo da jaroj
un de milfen — milono

milionkwanto miliono
dwa milion — du milionoj
dwa milion petsto mil — 2 500 000
milioner — milionulo

milkakwo lakto
dai milka — milki
milka(-ney) — lakta
Milkadao — Lakta vojo
milki — melki
milking — melkado
milker — melkilo
milki-sha — melkisto/melkistino

minimgramatika malplej
minim guy — malplej multekosta
minimgrad — malplejgrade, malpleje
minimtaa — malplimulto

minutakwo minuto

mirakwo spegulo

miraklakwo miraklo
mirakla-ney, miraklalik — mirakla
mirakla-nem — mirakle

misteriakwo mistero
misteriaful — mistera

mitizwo renkonti, renkontigxi
mita — renkonto, renkontigxo

mixizwo miksi
mixing — miksado
mixa — mikso
mixitura — miksajxo
mixiwat — miksato
mixer — miksilo
muvi-miksi — kirli

mlan — malvigla; apatia

mogsta povi; darfi
me bu mog zwo to — mi ne povas fari tion
se mog bi — tio povas esti
kadawan mog lai — cxiu povas veni
mogbi — eble
mogisi — ebligi
mogsa — povo
pa ol mogsa — plenforte, je tuta povo
me zwo olo ke es inen may mogsa — mi faros cxion laux mia povo

mokrekwel malseka
mokrifi (fa-mokre) — malsekigxi
mokrifa — malsekigxo
mokrisi (mah-mokre) — malsekigi
kuydi bu mokrisi peda! — atentu ne malsekigi viajn piedojn!

molekwel mola
mole kushen — mola kuseno
molenesakwo moleco
molifi (fa-mole) — moligxi
molifa
kwo moligxo
molisi (mah-mole) — moligi
molisa
kwo moligo
molika
kwo molajxo

molyakwo edzino (ankaux "gamigina")

momentakwo momento
momenta-ney — momenta
momenta-nem — momente
("cxi-momente" estas "al momenta, al nau")

monetakwo monero

montakwo monto
montaflanka
kwo monta flanko

montonkwo amaso (sed ne "homamaso" — tiu estas "jenmenga")
monton de ramla — amaso de sablo
montoni
zwo amasigi

morbakwo malsano
morba-neykwel malsana
morbi-sha
kwo malsanulo
morbi zwo malsani
en-morbizwo malsanigxi

mortakwo morto
morta-ney — morta
morti
zwo morti
mortijen
zwo mortinto
mortisi
zwo mortigi

moskakwo musxo
moskamenga — musxa svarmo

moskitakwo kulo; moskito

motorkwo motoro
motor(-ney) — motora
motorista — motoristo

muchoinplas-kwanto multe, multe da
gun mucho — multe labori
mucho jen — multe da homoj
mucho pyu hao — multe pli bona/bone
muchosmultaj (homoj)
muchoyar-ney
multjara

mudakwo humoro (mensostato emocia; animstato)

muhkwo busxo

muhimkwel grava, konsiderinda
muhimtaa — graveco
nomuhim — malgrava, bagatela
nomuhimka — malgravajxo, bagatelo

mulekwel milda, softa
mulitaa — mildeco

multiplikizwo multipliki (bay — per)
tri multipliki bay sem es dwashi-un (tri ves sem es dwashi-un) — tri multiplikite per sep estas dudek unu
multiplika
— multipliko

mundakwo mondo
munda(-ney) — monda

murkwo muro

murshakwo edzo

mussta devi (komparu “debi”, “treba”, “gai”)
Oli jen mus chi fo jivi. — Cxiuj homoj devas mangxi por vivi.
Manya me mus go a ofis. — Morgaux mi devas iri al la oficejo.

mushkilekwel malfacila
mushkilem — malfacile
mushkila — malfacilajxo
mushkilitaa — malfacileco
mah-mushkile — malfaciligi

musikakwo muziko
musiki, fai musika — muziki, ludi muzikon
musikale — muzika
musiker — muzikista
musikatul — muzikilo

muskulakwo muskolo
mah-laxe muskula — malstrecxi muskolojn
tensi muskula — strecxi muskolojn
muskulatot — muskolaro

mutukomo unu la alian
nu lubi mutu — ni amas unu la alian
a mutu — unu al la alia

mutualekwel mutuala, reciproka

muvizwo movi, movigxi
muva — movo, movado, movigxo

muymodus-komo tre
es muy jamile — (tio) estas tre bela
muy kway — tre rapida/rapide

nagramatika (la partiklo kiu permesas loki subpropozicion antaux la substantivo
Ta jivi na planeta. — La planedo sur kiu li logxas/logxis.
Me dumi na kwesta. — La demando pri kiu mi pensas.
hao sidi na stula — la segxo sur kiu oni sidas komforte
Vidu ankaux “ti”

nadizwo esperi
nada — espero
nadibile — esperebla

naftakwo nafto

naglekwel aroganta
naglitaa — aroganteco
nagla — arogantulo/arogantulino
naglo — arogantulo
naglina — arogantulino

nakakwo ungo

nalogakwo imposto

namkwo nomo
nami — nomi, nomigxi
Komo yu nami?Kiel vi nomigxas?
Me nami Ivan. — Mi nomigxas Ivan.
namem — nome, tio estas

nambakwo nombro
gran namba — granda nombro
pare namba — para nombro
namba expresa — nombra esprimo

namrekwel modesta
namrem — modeste
namritaa — modesteco

naturakwo naturo
abyas es dwa-ney natura — kutimo estas dua naturo
naturale — natura
naturalem — nature
naturalitaa — natureco

nautaim-komo nun
til nau — gxis nun; depos nau — de nun
al nau — cxi-momente, nuntempe
lo nau — nuno, nuntempo
n
au...nau — jen...jen
nau-ney — nuna

nayukwo butero
nayudan — buterujo

negativekwel negativa
negativa — negativo

negizwo negi
nega — negado

nervakwo nervo
nerva(-ney) — nerva
nerva sistema — nervaro
nervamorba — nerva malsano

nesesekwel necesa (ankaux lauxracie aux lauxlogike ne povanta esti alieca aux ne esti; nepre okazonta, neevitebla)
nesesitaa — neceso

nestakwo nesto
nesti — nesti

netakwo reto
texi neta — teksi reton

nevataim-komo neniam

neygramatika (servas por genitivo kaj substantivaj atributoj; post verboj gxi estas indico de pasiva participo)
brata-ney nam — brata nomo
jen-ney — homa
un-ney — unua
pi-ney akwa — drinkata/drinkita akvo
rude-fas-ney jen — rugxvizagxa homo
olo es yo zwo-ney — cxio estas jam farita
nem
sinsensu-nem — sensence
un-nem — unue
un-nem
... poyantauxe... poste
dwa-nem — due

nigramatika
ni...ni...nek... nek
ni me ni yu — nek mi nek vi

nichkonekti-komo malsupren
go nich — iri malsupren
go nich kolina — iri malsupren sur la monteto
nichenkonekti-komo malsupre; cxe malsupro de
me es nichen — mi estas malsupre
nichen kolina — cxe malsupro de la monteto
fon nichen — de malsupre

nichekwel malsupra
nichisi — mallevi, malsuprenigi
nichisi kapa — mallevi kapon
nichifi — sinki, malsuprenigxi
nicha
kwo malsupro, malsupra parto

nidizwo malhavi ion necesan, bezoni (komparu “treba”)
me nidi reposi — mi bezonas ripozon
nidakwo bezono

nihilkwo malesto, nenio
nihilisi
zwo neniigi
nihilisa
kwo neniigo

nihonkwel, kwo japano; japana; japana lingvo

ninkwanto naux (9)
ninshi — nauxdek
ninsto — nauxcent

Nipon kwo Japanio, Nipono
Nipon-jen — logxanto/sxtatano de Nipono

nisekwel malalta
nisem — malalte
nisifi (fa-nise) — malaltigxi
nisisi (mah-nise) — malaltigi

nixainplas-kwo nenio, nenion
bu jan nixa — scii nenion
Danke! – Es nixa. — Dankon! – Nedankinde.

nosyao «mal»
kalme trankvila — nokalme maltrankvila
piti-she kompata — nopiti-she malkompata
pinchan ordinara — nopinchan eksterordinara

nochakwo nokto
pa nocha — nokte
hao nocha! — bonan nokton!
fa-nocha — noktigxas

nokkwo pinto
bay finga nok — per fingropintoj
nok de igla — pinto de kudrilo
nok de shu — sxupinto

nokalmekwel maltrankvila
sta nokalme — esti maltrankvila
nokalmitaa — maltrankvileco
nokalmifi (fa-nokalme) — maltrankviligxi
nokalmisi (mah-nokalme) — maltrankviligi

nolkwanto nul, nulo
shi gradus sub nol — dek gradoj sub nulo

nonexklami ne (modala vorto)
Yu yao ku? – Non.— Cxu vi volas? – Ne.

noprizwo malsxati
nopria — malsxato

nordakwo nordo
norda(-ney) — norda
norda feng — norda vento
nordenkonekti-komo norde, norde de
urba es norden — la urbo estas norde
norden urba ye shulin — norde de la urba situas arbaro

normalekwel normala
normalem — normale
normalisi — normaligi

noskwo nazo
nosdun — naztruo
nosmukus — nazmuko
nostuh — naztuko

notakwo noto
noti
— noti (
skribi — komparu “merki”)

novekwel nova
olo nove — cxio nova
novika — novajxo
novitaa — noveco
novnik — novulo
novifi (fa-nove) — novigxi
novifa — novigxo
novisi (mah-nove) — novigi
novisa — novigo

novemba kwo novembro (ankaux mes-shi-un)
pa novemba — novembre

nuinplas-kwo ni, nin
nu-ney, nuy
inplas-kwel nia, niaj, nian, niajn

nudekwel nuda
nuditaa — nudeco
nudifi (fa-nude) — nudigxi
nudisi (mah-nude) — nudigi
nudisi swa, mah swa nude — nudigi sin
nudisma — nudismo
nudina — nuda virino

nuksankwo malutilo
nuksani — malutili
nuksan-ney — malutila

nulinplas-kwel nenia
nul otre — nenia alia; in nul kasu — en nenia okazo
nuleminplas-komo neniel
nulgrad
inplas-komo neniagrade, neniom
nullok
inplas-komo nenie
a nullok — nenien
nulvestaim-komo neniafoje
nulwan
konekti-kwo neniu

numerkwo numero
numeri — numeri
numering — numerado

nutakwo nukso
kreki nuta — krevigi nuksojn

o (oda)unisi aux
oda...oda...
aux...aux

obgramatika «cxu» (demanda partiklo cxe la komenco de frazo) (rigardu ankaux "ku")
Ob me darfi ofni winda? — Cxu mi povas malfermi fenestron?
Me kwesti ob
me darfi ofni winda. — Mi demandas, cxu mi povas malfermi fenestron.

obedizwo obei
obeda — obeo, obeado
desobedi — malobei
desobeda — malobeado

observizwo observi
observa — observo

obstaklakwo obstaklo, baro
obstakli — obstakli, bari

obwolunisi kvankam

obyektakwo objekto

of komo «malsxaltita»
radio es of — la radio estas malsxaltita; mah-of luma — malsxalti lumon

ofensikwel ofendi
fa-ofensi — ofendigxi
ofensa — ofendo
ofensishil — ofendigxema
ofensive, ofensi-she — ofenda
no-ofensive — neofenda
ofensi-ney — ofendita
ofensi-nem — ofendite

ofnikwel malfermi, aperti
ofni-ney — malfermita
ofna — malfermo
ofnika — malfermilo
ofnitura — aperturo

oftekwel ofta
oftem — ofte

okokwo okulo
ofni okos — malfermi la okulojn

oktoba kwo oktobro (ankaux mes-shi)

okulakwo okulvitroj

olinplas-kwel tuta (rigardu ankaux “tute”)
ol dey — la tuta tago
oliinplas-kwo, kwel cxiuj
oli jan — cxiuj scias
oli jen — cxiuj homoj
oli dey — cxiuj tagoj

olo
inplas-kwo cxio
me jan olo — mi scias cxion

oleakwo oleo
olei — olei

olivakwo olivo
olivabaum — olivujo

oltaimkomo ade, dum la tuta tempo
oltaim pyu hao — cxiam pli bone, pli kaj pli bone

omkonekti pri
om se — pri tio (cxi), om to — pri tio, temi om ke... — temas pri ke...

omakwo avino

on1) konekti sur
on tabla — sur la tablo
2)
komo «sxaltita»
mah-on TV — sxalti la televidilon
TV es on — la televidilo estas sxaltita

ondakwo ondo
ondi — ondi

onding — ondado

oniinplas-kwo oni
oni shwo ke... — oni diras, ke...

ooexklami ho
Oo es ya jamile! — Ho, kiel bela estas! Oo ya! — Ho jes!

opakwo avo
praopa — praavo

opinizwo opinii
opini koysa kom koysa — rigardi ion kiel ion
opini ta kom amiga — rigardi lin kiel amikon
opini koysa kom muhim — rigardi ion kiel gravan

opina — opinio
segun may opina — laux mia opinio

orakwo horo

oranjakwo orangxo
oranja jus — orangxa suko

oranjekwel orangxkolora

ordi — mendi
orda — mendo

ordinakwo ordo
wahti ordina — gardi ordon
ordini — ordigi
ordining — ordigo
desordini — malordigi
ordini swa — sin ordigi
no-ordina — malordo

organkwo organo

organisizwo organizi
organising — organizado
organisa — organizo
organisasion — organizajxo
(societo)

originalkwo originalo
original-ney — originala
(auxtentika)

originalekwo originala (kiu ne imitas aliajn)
originalitaa — originaleco
originalnik — originalulo

oseankwo oceano

osta kwo osto
ostalik — osteca
ostifi — ostigxi
ostifa — ostigxo

otkwanto ok (8)
ot-ney — oka
otshi — okdek
otsto — okcent

otonkwo auxtuno
fa-oton — auxtunigas
oton(-ney) — auxtuna
oton-nem — auxtune

otre inplas-kwel alia
ni un ni otre — nek unu nek alia; pa otre taraf — aliflanke
otrem — alie
lo otre — alio
otrelok
inplas-komo aliloke
a otrelok — aliloken
otreves inplas-komo alifoje
otra — aliulo

ovokwo ovo
ovoshel — ova sxelo
ovosela — ovocxelo

pakonekti la prepozicio de largxa senco (je; en, sur, cxe, per, por)
1) indikas lokon, tempon:
pa mur – sur la muro
pa gata – en la strato
sidi pa tabla – sidi cxe tablo
ob mani es pa yu? – cxu la mono estas kun vi?
pa mucho yar – dum multaj jaroj
dai ba lon-nem mil dolar pa tri dey – donu prunte mil dolaroj por tri tagoj
pa vesna – printempe
2) komencas la adverban frazon:
pa exponenta – exponente
pa ol mogsa — je tuta povo
pa afsos — je bedauxro
pa un-ney kansa — je la unua rigardo
shwo pa inglish — paroli angle
pa joka — sxerce
pa fortuna – felicxe
lai pa tren – veni per la trajno

padmakwo lotuso

pagalekwel freneza
pagalitaa — frenezo
pagalifi — frenezigxi

pagizwo pagi
paga — pago, pagado
prepaga — antauxpago

pai — ricevi, obteni; sukcesi
nulwan pai kapti ta — neniu sukcesis kapti gxin

pajakwo pagxo

pakkwo pako
paki — paki
paking — pakado

paketakwo paketo

palakkwo palpebro

paltokwo palto

pamakwo manplato

pankwo pano
blan pan — blanka pano
pankin — bulko
panshop — panejo
pandan — panujo
paninka — panero
paner — panisto

pantakwo pantalono
pantakin — pantaloneto

papirkwo papero

parakwo paro
para dey — paro da tagoj
para-ney — para (konsistiganta paron; “dividebla per 2” estas “pare”)

pardonizwo pardoni
pardona
— pardono
pregi pardona — peti pardonon

parkakwo parko

parki — parki

parparkwo papilio

partakwo parto
parta-ney — parta
parta-nem — parte
parti — partigi, partigxi
parti suy senta kun otres — dividi siajn sentojn kun aliuj

paskonekti-komo preter, pretere
lu go-te pas nu — li iris preter ni; lu go-te pas — li iris pretere

pasizwo pasi, pasigi
pasi-ney yar — pasinta jaro; pasi nocha — pasigi nokton
pasiwatkwo pasinteco
mah-pasi — pasigi
pasijen — pasanto
pasiworda — pasvorto

pastakwo pasto (homogena mola knedebla substanco)
panpasta — pasto (faruno knedita kun akvo aux lakto)

patatakwo terpomoj; terpomujo
patata-sup — terpoma supo

patrakwo patro
prapatra — prapatro
mata-patra — gepatroj
patralanda — patrujo

pausakwo pauxzo
pausi — pauxzi
leson-pausainterleciona pauxzo

pedakwo piedo (sed la parto sur kiu meblo staras estas "gamba")
pedi — iri piede, piedi
pedisoldata — piedsoldato
pedi-sha, pedijen — piediranto
peding — irado piede, marsxado

pekizwo baki
peking — bakado
pekitura — bakajxo
pekiguan — bakejo
peker — bakisto

pendizwo pendi; pendigi
pendika — pendigilo

pepakwo pipro (papriko estas "paprika")
fai pepa — pipri
pepadan — piprujo

perkonekti por cxiu, en cxiu, por kapo (komparu "po")
6% per yar — 6% cxiujare
100
kilometra per ora — 100 kilometroj hore
pet dolar per jen — 5 dolaroj por kapo

perfektekwel perfekta
perfektitaa — perfekteco
perfektisi — perfektigi
perfektiso — perfektigo
swa-perfektisa — sinperfektigo

periodakwo periodo
periodike — perioda
periodika — periodajxo

permitizwo permesi
permita — permeso
permitibile — permesebla

perseptizwo percepti
persepta — percepto
perseptibile — perceptebla

personakwo persono
personale — persona
personalem — persone
personalitaa — personeco

peskwo peco
char pes sukra — 4 pecoj da sukero

petkwanto kvin (5)
petshi — kvindek
petsto — kvincent
pet-ney — kvina

petdikwo vendredo

pizwo trinki
pi-akwa — trinkebla akvo
pia — trinko
piwat — trinkajxo
piguan — trinkejo, drinkejo

pigakwo ledo
piga ganta — ledaj gantoj

pikizwo piki
frosta piki fas — frosto pikas vizagxon
pika — piko
piki-she — pika

piktizwo fari bildon; pentri
pikter — pentristo
piktura — bildo; pentrajxo
kitaba kun jamile piktura — libro kun belaj bildoj
pikting — pentrado

pilakwo staplo, stako
kitaba pila — staplo da libroj; pila de pyata — stako da teleroj

pinkwo varo
chipin — nutrovaroj

pinakwo pino
pina shulin — pinaro

pinchankwel ordinara
pinchanem
komo ordinare, kutime

pinsizwo pincxi
pinsa — pincxo
pinser — pincxilo

pintakwo farbo
pinti — farbi
pintaken — skatolo da farbo
pinter — farbisto

pitizwo kompati
pita — kompato
piti-she — kompata
pitishil — kompatema
nopiti-she — senkompata
pitival
— kompatinda

plakizwo plori
plaki gro — ploregi; plaki-ki — ploreti
plaka — ploro, plorado
plakishil — plorema
plaknik — plorulo

plankwo plano
plani — plani
planing — planado

planekwel ebena
plana — ebeno
planika — ebenajxo
planisi — ebenigi
planisa — ebenigo

planetakwo planedo
planeta-ney — planeda

plantakwo planto
planta(-ney) — planta
planti — planti
planting — plantado
plantiwat — plantitajxo
plantura — plantejo
(ankaux "plantasion")

plasakwo loko (por persono aux ajxo; libera spaco — komparu “loko”)
okupi plasa — okupi lokon
plasa haishi ye — loko ankoraux restas
plasa yok — mankas la loko
plasi — loki, meti

plastikkwo plasto
plastik(-ney) — plasta

plate — plata
platbota — doriso; platpeda — platpiedo
platem — plate
platisi — platigi
platisa — platigo

playakwo plagxo

plechakwo sxultro
ek-lifti plechas — skui/levi la sxultrojn

pleizwo ludi (komparu “baji”)
plei ruola — ludi rolon
pleisa — ludado, ludo (komparu “geim”)
pleika — ludilo
pleier — ludanto/sonludilo, diskilo, mp3-ilo ktp.
plei-sha — ludanto

plesirkwo plezuro
kun plesir — kun plezuro, plezure

pligakwo faldo
pligi — faldi
pliging — faldado
pligibile — faldebla

plisexklami bonvolu
dai a me chiza plis — bonvolu doni al mi la kulero

plumakwo plumo (de birdo)
plumamao — plumaro

pluriinplas-kwanto pluraj
me hev pluri kitaba — mi havas plurajn librojn
pluri ves — plurfoje

pluvakwo pluvo
pluvi — pluvi
pluvi gro — pluvegas; pluvi-ki — pluvetas; sal pluvi — baldaux pluvos
pluvinka — pluvero
aispluva — hajlo
aispluvi gro — hajlegas

pokonekti po (disdivido — komparu "per")
po dwa dolar per metra — po 2 dolaroj por metro
a kada kinda me dai-te po pet yabla — al cxiu el la infanoj mi donis po 5 pomoj
po tri — po tri
shao-po-shao — iom post iom

podakwo planko

podlekwel malnobla, kanajla

poemakwo poemo

poliskwo polico
polisyuan — policano
polisguan — policejo

politikakwo politiko
politike — politika
politiker — politikisto

polvakwo polvo
polvinka — polvero
polvisi — polvigi
polviso — polvigo
polviser — pulvorigilo

ponzwo meti
pon se dar — metu tion tien

pondizwo pesi
ponding — pesado
pondika
— pesilo
(ankaux «vaka»)

pontakwo ponto

porkonekti pro
danke por olo dankon pro cxio
por ke taim yok — pro manko de tempo

portizwo porti
porti wek — forporti
porting — porto, portado
portibile — portebla
portisulam — eskalo, sxtupetaro
porter — portisto
portika — portilo

portukwo haveno

Portugal — Portugalio

portuges — portugalo; portugala; portugala lingvo

poshkwo posxo
poshtuh — posxtuko

posiblekwel ebla
buposible — neebla
posiblitaa — ebleco
mah-posible — ebligi (
ankaux “mogisi”)

posisionkwo pozicio
posision-ney — pozicia

positivekwel pozitiva
positiva — pozitivo

potkwo hejma mezmezura vazo: poto, kaserolo, marmito
florpot — florpoto
kukipot — kuirpoto

potentekwel povohava, kapabla
potensia — povohaveco, kapablo;
matem. potenco
potensia de mashina — potenco de masxino

povrekwel malricxa, povra
povre jen — malricxulo; povre jenta — malricxularo
fa-povre — malricxigxi
mah-povre — malricxigi
povritaa — malricxeco, povreco
povrenik — povrulo

poytaim-komo poste (pli malfrue)
un-nem... poyantauxe... poste

praiskwo prezo
prais-lista — prezlisto

pravekwel prava, gxusta, virta, deca (pli stretsencaj sinonimoj estas “vere, juste, korekte”)
prave dao — prava vojo
es prave — estas gxusta
yu es prave — vi pravas
pravitaa — praveco
noprave — malprava, malgxusta, malvirta
pravnik — virtulo

preferizwo preferi
me preferi pi chay — mi preferas trinki teon
prefera — prefero
preferival — preferinda
preferivalem
— prefere
(ankaux "zuy hao")

pregizwo peti
prego — peta
gro-pregi — petegi

preizwo pregxi
preisa — pregxo
preikitaba — pregxaro
preijuk — manto

prenzwo preni
pren sirkum — cxirkauxpreni
prensa — preno

presentekwel cxeesta, estanta
presensia — cxeesto

preservizwo prezervi, antauxgardi (fon koysa — kontraux io)

presizwo premi (komparu “printi”)
ek-presi handa — premi la manon
preser — premilo
presa — premo
presi-she — prema

preventizwo preventi
preventi-akto — preventaj agoj
preventa — prevento

prista placxi
me pri aiskrem — al mi placxas glaciajxo
pria — placxo
prival — placxa

priatekwel agrabla

primekwel precipa
es prime kwesta — tio estas la precipa demando
primem — precipe, antaux cxio

printizwo presi, printi
printa, printing — preso, presado
printer — presilo, printilo
printi-sha — presisto
printiguan — presejo

prisentizwo prezenti
prisenta — prezento, prezentado

prokonekti-syao por, subtene al
nu es pro guverna — ni subtenas la registaron
ta es pro may idea — li subtenas mian ideon
voti "pro" — vocxdoni "por"

proba — provo
probi
zwo provi (sed ne peni fari — komparu “trai”), elprovi

probablekwel probabla
probablem — probable (
rigardu ankaux “shayad”)
probablitaa
probableco

problemakwo problemo
problema yok! —
ne estas problemoj!

produktakwo produkto
produkti — produkti
produktive — produktiva
produktivitaa — produktiveco
produkter
produktisto
produkting — produktado
produktura — produktajxo

programakwo programo
programi — programi
programing — programado
programista — programisto

progresakwo progreso
progresi — progresi

prohibi — malpermesi, prohibi, interdikti
prohiba — malpermeso

promeni — promeni
pyu hao ke yu go promeni — iru prefere al la promeno
promena — promeno, promenado

proposizwo proponi
proposa — propono
proposa om salam — propono pri paco

prosesakwo procezo

protektizwo protekti
protekta — protekto
protekter — protektanto
protektive — protekta

protesti — protesti
protesti kontra gwer — protesti kontraux milito
protesta
kwo protesto

proyektakwo projekto
proyekti — projekti

pruvizwo pruvi
pruva — pruvo

pudakwo pulvoro
dentapuda — denta pulvoro
woshipuda — lava pulvoro
lignapuda — segajxo

puhlekwel sxvela, sxvelinta
puhlifi — sxveli
puhlifa — sxvelo
puhlika — sxvelajxo

pumpa — pumpilo
pumpi — pumpi
pumping — pumpado
pumpiguan — pumpejo

punizwo puni
puna — puno
manipuna — monpuno
punitive — puna
punibile — punebla
punival — puninda

purkonekti por, intersxangxe, anstataux
kupi kitaba pur shi rubla — acxeti libron por dek rubloj
gun pur sto dolar per day — labori por cent dolaroj cxiutage
chi pur tri jen — mangxi kvazaux tri personoj

purekwel pura (karakterizas ion, kies naturo estas miksita je neniu fremda elemento, difektita de neniu malbona elemento), gxusta, senmiksa, sendifekta, senpeka (cf. "klin")
pure fantasia — pura fantazio
puritaa — pureco, senmikseco, senpekeco
purisi — purigi; rektifiki
purisa — purigo; rektifiko

pushi zwo pusxi
pusha
kwo pusxo
pushing — pusxado

putrekwel putra
putrifi — putrigxi
putrisi — putrigi
putrika — putrajxo

pwakwo pizo
pwa-sup — piza supo

pyankwel ebria
ta es pyan — li/sxi estas ebria; pi pyan — drinki gxis ebrio
pyannesa — ebrio, ebrieco
fa-pyan — ebriigxi
pyani — drinki, drinkadi
pyaning — drinkado
pyanisi (mah-pyan) — ebriigi
pyannik — ebriulo, drinkulo

pyasi — soifi
pyasa
kwo soifo
defai pyasa — malsoifigi, malsoifigxi

pyatakwo telero
chyen pyata — plata telero; glube pyata — profunda telero

pyugramatika-komo pli; plia; pli multe; plu
pyu hao — pli bona/bone
pyu kway — pli rapida/rapide
pyu o meno — pli aux malpli

pyu kem — pli ol
me bu yao pyu — mi ne volas plu
ob ela bu demandi nixa pyu? — cxu sxi
postulas nenion plian?
yoshi pyu — ankoraux pli multe
yoshi pyu gao
— ankoraux pli alta/alte

radakwo rado

radiokwo radio (radiofoniokomparu “ray”)
radioyuan — radiisto
fai radio — radii (
sendi informon per radiaj ondoj)

raduga kwo cxielarko
raduga-ney kwel cxielarka; iriza
radugisi
zwo irizi

rahimkwel korfavora
rahimtaa — korfavoro, mizerikordo

raitakwo rajto
jen raitas — homrajtoj
votiraita — vocxdona rajto

raketakwo raketo

rakizwo veturi, iri per
raki kaval — rajdi; raki bus — veturi per buso
raker — veturanto, pasagxero
raking — veturo

rakontizwo rakonti
rakonta
kwo rakonto
rakonting
kwo rakontado

ramlakwo sablo
ramlinka — sablero
ramlakloka — sabla horlogxo

ranekwel frua
ranem — frue
ranitaa — frueco

rarekwel rara, malofta
rarem — rare, malofte
raritaa — rareco
rarika — rarajxo

rasma — desegnajxo
rasmi
zwo desegni
rasming — desegnado

rasumkwo racio
jen do rasum — racia homo
rasum-ney — racia
norasum-ney akta — malracia ago
rasum-nem — racie

ratakwo rato

raykwo radio (de lumo, varmo ktp.)
surya ray — sunradioj

razizwo razi
razi swa — sin razi
raza, razing — razo, razado
razer — razilo

realekwel reala
realem — reale
realitaa — realo, realeco
in realitaa — en realeco
realisi — realigi
realisa — realigado
realisibile — realigebla

redaktizwo redakti
redakter — redaktanto, redaktisto
redakting — redaktado
redakta (redaktura) — redakcio, versio
tri-ney redakta de lexikon — la tria redakcio de la vortaro
redaktitim — redaktistaro
redaktiguan — redaktejo

reduktizwo redukti
redukta — redukto
redukter — reduktilo

refusizwo rifuzi
refusa — rifuzo

regakwo regxo/regxino
rego — regxo
regina — regxino
regale — regxa
regi — regxi
reging — regxado
regilanda — regno, regxejo

regulakwo regulo
kom regula — kiel regulo
regularekwel regula
regularitaa — reguleco
reguli — reguli
reguling — regulado
regulator — regulatoro

rejektizwo malakcepti
rejekta — malakcepto

reka — streko

rekola — rikolto
rekoli
zwo rikolti
rekoling — rikoltado

rekonizwo rekoni
rekoni lao amiga — rekoni malnovan amikon
rekoni nodependa — rekoni sendependeco
rekona — rekono, rekonado

rekordizwo surbendigi, sonregistri
rekorda — surbendigo

rektekwel rekta, orta (komparu “direkte”)
rekte linia — rekta linio
rektangula
kwo rektangulo

relkwo relo

relatem konekti rilate
un relatem otre — unu rilate al la alia
lu es neutrale relatem sey problema — li estas neuxtrala rilate al tiu problemo

relatizwo rilati
se bu relati a dela — tio ne rilatas al la afero
relata — rilato
relative — relativa
relativem — relative
relativitaa — relativeco

remakwo remilo
remi — remi
reming — remado
remer — remanto, remisto

remembizwo memori; rememori
rememba — rememoro
mah-remembi — memorigi
("memorfiksi" estas "memorisi")

repa — rapo

reparizwo ripari
repara — riparo
reparaguan — riparejo

repetizwo ripeti, ripetigxi
repeta — ripeto, ripetado

replasizwo anstatauxi, anstatauxigi
replasa — anstatauxo, anstatauxigo

reposizwo ripozi
reposa — ripozo

resepta — recepto

resivizwo ricevi; akcepti (gastojn — lasi eniri iun hejmen, gastejon ktp.)
resiva — ricevo, ricevado
resivi-sha — ricevanto
resiviyuan — akceptisto
resiver
— ricevilo

resolvizwo solvi (problemon ktp. — komparu “solvi”)
resolva — solvo

resonkwo argumento, rezona kauxzo
resoni — rezoni
resona, resoning — rezonado
reson-ney — rezona

respektizwo respekti, estimi
respekta — respekto, estimo
kun gro-respekta — kun profunda estimo
respektival — respektinda, estiminda

responsizwo responsi, respondeci (om koysa — pri io)
nu responsi om toy wan ke nu domisi — ni respondecas pri tiuj, kiujn ni malsovagxigis

responsi-she — responsa
responsa — responso

resti zwo resti (“restigi” estas “lyu”)
resti stan — resti stari
resti pa dom — resti hejme

resta
kwo resto
resta-ney
kwel resta
lo resta-ney — tio kio restas, restajxo
olo resta-ney — cxio restanta

resultakwo rezulto
resulti — rezulti

retenizwo reteni
retena — reteno

returnizwo reveni; redoni
returna — reveno; redono
mah-returni — redonigi; revenigi

revelizwo malkasxi
reveli sekret — malkasxi sekreton
reveli swa — montrigxi, evidentigxi
proposa he reveli swa hao — propono montrigxis bona
revela — malkasxo; revelacio

richekwel ricxa
richenesa — ricxeco
richnik — ricxulo

ridizwo ridi
rida — rido
ridival — ridinda

rigidekwel rigida
rigiditaa — rigideco

riskwo rizo

rishte — parenca
rishtitaa — parenceco
rishtejen, rishta — parenco
rishtejenta — parencaro

ritmakwo ritmo
ritmike — ritma

rivakwo rivero

rizakwo radiko
riza-ney — radika

robakwo robo

rolizwo ruli
rolika — rulo, rulajxo
roling — rulado
rolibutas — rulsxuoj

romale — cigano; cigana; cigana lingvo
jamile romale gana — bela cigana kanto

rondekwel ronda
ronda — rondo (
sed kunvenantaro estas “sirkula”)
pa ronda — ronde
rondika — rondajxo
rondisi — rondigi

rosakwo rozo

rudekwel rugxa
rude flaga — rugxa standarto
rudish — flavrugxa
rudifi (fa-rude) — rugxigxi
rudisi (mah-rude) — rugxigi

rufkwo tegmento
rufshamba — subtegmento

ruja — rusto
ruja-ney — rusta
ruji — rustigxi
buruji-stal — rustimuna sxtalo
rujing — rustigxo
rujika — rustajxo

rulkwo gvidilo, stirilo, manrado
ruli — stiri, gvidi, direkti
ruling — stirado, gvido, direkto

ruptizwo rompi
rupta — rompo, rompado
ruptishil — rompema, rompebla
shiprupta — sxippereo

Rusiakwo Rusio
Rusia-jen — rusiano

ruskikwel, kwo ruso; rusa; rusa lingvo

sabahkwo mateno
sey sabah — hodiaux matene
manya sabah — morgaux matene
ranem pa sabah — frumatene
Hao sabah! — Bonan matenon!

sabahfan — matenmangxo

sabra(kwo) pacienco
sabra-ney
(kwel) pacienca
sabra-nem
(komo) pacience

sabunkwo sapo
sabundan — sapujo

safarakwo vojagxo
Hao safara! — Bonan vojagxon!
gunsafara — afervojagxo
safari — vojagxi
safari-sha — vojagxanto
safarnik — vojagxulo

sahilkwo bordo
sahil de riva — bordo de rivero

sahrakwo dezerto
sahralik — dezerta

saifkwo somero
in saif — somere

saiskwo dimensio, amplekso

sajekwel sagxa, posedanta sagxon
sajitaa — sagxo
(eksterordinara, supera scio kaj inteligento)

sakkwo sako
somnisak — dorma sako

saktekwel severa
saktitaakwo severeco

salgramatika «esti faronta, plani/voli fari ion»
me
sal go a teatro — mi estas ironta en teatron

salam — 1) kwo paco
salam inter jenmin — paco inter popoloj
al yao salam, tayari ba gwer — se vi volas pacon, preparu militon
2) exklami saluto
salam, kare amigas! — saluton, karaj amikoj!

saltizwo salti
bay salti — salte
salta — salto
salting — saltado
saltikorda — saltosxnuro
risalti — resalti
saltijuk
— lokusto

salvizwo savi; surdiskigi
salvi swa! — savu vin!
salva — savo, savado
salver — savisto

samgramatika
sam… kom — same... kiel
sam kom yu — same kiel vi

samajizwo kompreni, konscii
samajibile — komprenebla
samaja — kompreno
sinsamaja-ney — senkonscia
samajishil — komprenema

sameinplas-kwel sama
Nu shwo same lingwa. — Ni parolas la saman lingvon.
pa
same taim — en la sama tempo
sameminplas-komo same (rigardu ankaux “sam”)
zwo samem — fari same
sama inplas-kwo samo
Hao nocha! – Sama a yu! — Bonan nokton! La samon al vi!
sam- — sam-
samkolor-ney — samkolora
samdumnik — samideano

samtaim-neykwel samtempa
samtaim-nem — samtempe
samtaimjen — samtempulo

sandwichkwo buterpano, sandvicxo

sanekwel sana
sanitaa — sano
sanisi — sanigi
sanisiguan — sanigejo

santekwel sankta
santisi — sanktigi
santisa — sanktigo
santejen, santa — santulo

santushkwel kontenta
santushem — kontente
santushtaa — kontenteco (
komparu “satisfakto”)

sapakwo bufo

satisfaktizwo kontentigi
fulem satisfakti nida de jenley — plene kontentigi bezonojn de la homaro
satisfakti-she — kontentiga
satisfakta — kontentigo

saumkwo ajlo

savajekwel sovagxa

seinplas-kwo tio (cxi) (komparu “to”)
Kwo es se? Se es
dom.Kio estas tio? Tio estas domo.
Se es dom, e to es auto. — Tio cxi estas domo, kaj tio estas auxto.
seyinplas-kwel tiu, tiun, tiuj, tiujn (cxi)
sey kitaba hev petshi paja, e toy kitaba hev sto paja — tiu cxi libro havas kvindek pagxojn, kaj tiu libro havas cent pagxojn

sedeytaim-komo hodiaux

segunkonekti laux (komparu “along”)
hay olo bi
segun yur worda — cxio estu laux viaj vortoj
segun komanda — laux la ordono

segun ke
segun ke presa fa-syao, volum fa-gran — ju pli la premo malpliigxas, des pli la volumeno kreskas

seklakwo jarcento

sekretkwo sekreto
sekret-ney — sekreta
sekret-nem — sekrete
sekretnesa — sekreteco

sekundakwo sekundo

sekwizwo sekvi
pa sekwi-dey — en la sekva tago
sekwakwo sekvo, sekvado, sinsekvo
sekwi-she
kwel sekva, sekvanta
Treba merki lo sekwi-she. — Necesas noti jen kio.
sekwiturakwo sekvajxo

selektizwo selekti
selekta — selekto, selektado
selektura — selektajxo

selfakomo mem
Ta lubi sol swa selfa. — Li amas nur sin mem.
Me selfa zwo-te se. — Mi mem faris gxin.
Sistema selfa es hao. — La sistemo mem estas bona.
selfa-lumi-she — memluma
Lu es karimtaa selfa. — Li estas la bonkoreco mem.

semkwanto sep (7)
shi-sem — dek sep
semshi — sepdek
semsto — sepcent

semblizwo sxajni
sembla — sxajno
sembli-she
kwel sxajna
sembli-shem — sxaine

semdikwo dimancxo

semenakwo semo
semeni — semi
semening — semado
semeni-sha — semanto
semener — semilo

sempretaim-komo cxiam

sendizwo sendi
senda — sendo, sendado
sendijen — sendito
sendiwat — sendajxo

senskwo senso, sentumo
pet sens — kvin sensoj
ilusion de sens — eraro de sensoj
bay sit-ney sens — per la sesa senso
sens-neykwel sensa
sens-ney munda — sensa mondo
sensi
zwo sensi
sensa
kwo sentajxo, sentumajxo

sensukwo senco
in chaure (tange) sensu — en largxa (mallargxa) senco
se bu hev sensu — tio ne havas sencon
in sertene sensu — en certa senco
sinsensu-neykwel sensenca

sentizwo senti
senti swa — senti sin
senta
kwo sento
senta de lo jamile — sento de beleco
yuma senta — humura sento

sentrakwo centro
sentrale — centra
sentralisi — centralizi, centrigi
sentralisa — centralizado, centraligo

sentukwo cendo
tri euro petshi sentu — tri euxroj kvindek cendoj

separikwel separi, separigxi
separi-ney
kwel separata
separa — separo, separado, separigxo

septemba kwo septembro (ankaux mes-nin)
pa septemba — septembre

seriakwo serio

seriosekwel serioza
seriositaa — seriozeco

serpentakwo serpento

sertekwel certa (certe scianta aux sciitakomparu "sertene", "sigure")
sertem — certe
mah-serte — certigi
(vidu ankaux "sigurisi")
mah swa serte — sin certigi
sertitaa — certeco (
pri vereco de iu informo), nedubebleco

sertene — certa (iu, ia)
al sertene kondision — sub certa kondicxo
in sertene sensu — en certa senco
in sertene kasu — en certaj okazoj

servakwo servo
servi — servi
servi-sha — servanto, servisto
serving — servado
server — servilo

sesonkwo sezono

sex — koito, sexumo
fai sex — sexumi

sexukwo sekso
sexuale — seksa

sferakwo sfero

shadakwo ombro
shadaful — ombra, ombreca
shadi, fai shada — ombri

shambakwo cxambro

shamizwo honti
mah-shami — hontigi
shama
kwo honto
shamival — hontinda
shamishil — hontema

shanjizwo sxangxi, sxangxigxi
feng shanji-te direksion — la vento sxangxis sian direkton
shanja — sxangxo
mani shanja — monsxangxo

shansakwo sxanco

shaoinplas-kwanto malmulte
shao-po-shao — iom post iom
shaotaa — malmulteco
zuy shao — plej malmulte

shapakwo cxapo (komparu "kapushon")
shapa-ki — cxapeto

sharjakwo sxargo; sxarganco
sharji — sxargi
sharjing — sxargado

shatamizwo mallauxdi, sakri
shatama — sakrajxo, mallauxdo

shayad — versxajne

she gramatika (aktiva participo)
lubi-she gina — amanta virino

shekonekti cxe (en la domo, hejmo, logxejo de; en la lando, nacio de; en la verko, skribajxoj, muziko de; en la medio de, en (hom)grupo el)
me es she me — mi estas cxe mi
sta ba kom she yu — estu kiel cxe vi hejme
she amigas — cxe amikoj
she Homer — cxe Homero
es abyas she lu — estas la kutimo cxe li
instinkta she animal — instinkto cxe animaloj

shefekwel cxefa
shefa — cxefo
shefem — cxefe
shefurba — cxefurbo

sheikizwo skui
sheiki kapa — skui la kapon
sheika — skuo, skuado
ardasheika — tertremo

shelkwo sxelo (korneca aux kalkeca krusteto aux kiraso); konko (de molusko)
ovoshel — ova sxelo
tortuga shel — testuda sxelo

shikwanto dek (10)
shi-ney — deka
shifen
un de shifen — dekono (=nol koma un)
shi-un — dek unu
shi-dwa — dek du

shikarkwo cxasajxo
shikari — cxasi
shikaridoga — cxashundo
shikaring
kwo cxaso
shikari-sha, shikarnik — cxasisto

shipkwo sxipo

shmasyao «acx-»
shma-kaval — cxevalacxo
shma-dom — domacxo
shma-rasmi — desegnacxi
shma-skribi — skribacxi

shokolatkwo cxokolado

shopkwo vendejo, magazeno

shukwo sxuo

shukizwo sercxi
shuka, shuking — sercxo, sercxado
shuki-sha — sercxanta
shuker — sercxilo

shulinkwo arbaro

shumkwo bruo
shum-ney — brua
shumi — brui

shutizwo pafi
shuti bay banduk (kanon) — pafi per fusilo (kanono)
shuta — pafo
shuting — pafado
shuter — pafanto, pafisto

shwozwo diri, paroli
shwoing — dirado;
gram. modo (verba modalo)
shwosa — parolo
shwotura — diro; proverbo
shwoer — parolanto

sigramatika se (sed por optativo kiel "ho! se li venus!" uzu "magari")
si pluvi dan me resti pa dom — se pluvos, mi restos hejme

sidizwo sidi
en-sidi — eksidi
sidika — sidilo

sifrakwo cifero

sigaretakwo cigaredo

signakwo signo
signi — signi

signalkwo signalo
signali — signali
signaling — signalado

signifizwo signifi
signifa — signifo
signifaful — signifa, signifoplena

sigurekwel certa (havanta aux donanta la senton de certecokomparu "serte"); fidinda, senriska; garantiita; senhezita, firma
sigure plasa — senriska loko
sigure vos — firma vocxo
fo sta sigure — por esti certa
sigure om swa selfa — memfida
sigure om sukses — certa pri la sukseso
siguritaa — certeco (komparu "sertitaa")
swa-siguritaa — memfido
sigurisi — 1) certigi (firmigi, sensxanceligi, garantii); 2) asekuri
sigurisa — 1) certigo; 2) asekuro

sikinkwo trancxilo
sikin do kalam — posxtrancxilo

sikomunisi cxar (cxe la komenco de frazo)
Me bu yao-te shwo se a yu, bat sikom yu selfa begin sey kunshwosa, yu mus jan, ke yu hi es nofelise. — Mi ne volis diri tion al vi, sed cxar vi mem komencis nian interparolon, vi devas scii, ke estas vi kiu estas malfelicxa.

silensizwo silenti
silensa — silento, silentado

simbolkwo simbolo
simbolike — simbola

similekwel simila
similitaa — simileco
simili
simili
lu simili suy mata — li similas sian patrinon
similisi — similigi
similifi — similigxi

simplekwel simpla
simplitaa — simpleco
simplisi — simpligi
simplisa — simpligo
simplem — simple

simulizwo simuli
simula — simulado
simuli-sha — simulanto
simuler — simulilo

sinkonekti sen
syao «sen»
sinsensu-ney — sensenca
sinvalor-ney — senvalora

sinakwo brusto; sino

sinianzwo sopiri (al io, pri io)
Me sinian om yu. — Mi sopiras pri vi.
Ta sinian om dom. — Li sopiras al la hejmo.

sirkekomo cxirkaux (proksimume — komparu "sirkum")
sirke dwashi jen — cxirkaux dudek homoj
sirke mil — cxirkaux milo

sirkulakwo cirklo; rondo (kunvenantaro)
sirkula(-ney) — cirkla
sirkulalinia — cirkonferenco

sirkumkonekti-komo cxirkaux (ronde en la spaco kusxanta cxiuflanke de)
sirkum dom — cxirkaux la domo
kan sirkum — cxirkauxrigardi sin
sirkumi — cxirkauxi, cxirkauxigi
sirkuma — cxirkauxo, cxirkauxigo

sistakwo fratino

sistemakwo sistemo

sitkwanto ses (6)
sitshi — sesdek
sitsto — sescent

sitdikwo sabato
in sitdi — sabate

situasionkwo situacio
situasion-ney — situacia

skaykwo cxielo (komparu "swarga")

skikwo skio
fai ski — skii
skiing — skiado
skier — skianto

skolakwo lernejo; skolo
skolakitaba — lernolibro

skribizwo skribi
skriba — skribo
skribing — skribado
skribitura — skribajxo
skribitip — skribmaniero
skriber — skribisto

skumakwo sxauxmo
skumi — sxauxmi

slivakwo pruno
slivabaum — prunujo

sloykwo tavolo, stratumo
sloy-ney — tavola, stratuma, tavolita
sloy-ney panpasta — tavolita/foliigita pasto
sloy-nem — tavole
fa-sloy — tavoligxi

smaili — rideti
smaila
kwo rideto

snegakwo negxo
snegi — negxi
sneging — negxado
snegalwosa — negxfalo
sneginka — negxero

snovakomo denove, ree

sobrekonekti super (komparu "super")
sobre urba — super la urbo
mil metra sobre marnivel — mil metroj super marnivelo
sobreolo — precipe, pli ol cxio aux cxiu alia
sobre-ney — supera
sobrenesa — supereco
sobreyuan — superulo


sokkwo sxtrumpeto

solkomo nur

solekwel sola
solitaa — soleco
solem — sole

soltakwo salo
solti — sali
solta-ney — sala
solti-ney — salita
solta-nish — saleta
soltadan — salujo

solvizwo solvi (fari solvajxokomparu “resolvi”)
solvi solta in akwa — solvi salon en akvo
solving — solvado
solvitura — solvajxo
solver — solvilo

somni — dormi
treba go somni — necesas iri dormi
somnakwo dormo
somnaful — dorma
somnisi
— dormigi
somniser — dormigilo

sonkwo filo
son-ki — fileto

sonjizwo songxi
me sonji-te ke... — mi songxis, ke...
sonja — songxo

soyakwo sojo
soya saus — sojsauxco
soya bona — sojfaboj

spaidakwo araneo
spaidaweba — filandro, araneajxo

sparizwo sxpari
sparishil — sxparema
sparitura — sparajxo

spaskwo spaco
spas-ney — spaca
spas-taim-ney — spactempa

spendizwo elspezi
spenda — elspezo

spesialekwel speciala
spesialem — speciale
spesialitaa — specialeco
spesialista — specialisto

spikakwo dorno, pikilo, pikajxo
spikatel — pikdrato

spirizwo spiri
ausspiri — elspiri
inuspiri — enspiri
spira, spiring — spiro, spirado

spiritukwo spirito
spirituale — spirita
spiritualitaa — spiriteco

spotakwo makulo
spota-ney — makula
spoti — makuli
suryaspota — sunmakuloj

spukizwo kracxi
spuka — kracxo

stasta stati; farti
Komo yu sta? — Kiel vi fartas?
Komo may kitaba sta? — Kiel fartas mia libro?
Ta sta bu ga hao. — Li/sxi fartas ne tute bone.
stasa — stato; farto

stalkwo sxtalo
buruji-stal — rustimuna sxtalo

stanzwo stari
stankolar — stara kolumo
en-stan — starigxi, ekstari
stanka — stativo, stablo
(movebla kunmetajxo), apogilo
stansa
kwo starado; stara pozo
stanshilkwel starema
mah-stanzwo starigi

stangakwo stango
flagastanga — flagstango

starakwo stelo
stara-ney — stela
staraful — stelplena

stasionkwo stacio
ferdao-stasion — fervoja stacio

statakwo sxtato
Unisi-ney Statas de Amerika (USA) — Usono
stata(-ney) — sxtata
statagana — sxtathimno

stepi — pasxi
stepa
kwo pasxo
fai stepa fo/kontra koysa — entrepreni agojn por/kontraux

stokwanto cent (100)
stoka — cento
stofen
sem de stofen — sep centonoj
stofenka — centono

stolbakwo fosto; piliero
fa-stolba — stupori

stomakkwo stomako

stonkwo sxtono
ston(-ney) — sxtona
stonifi
zwo sxtonigxi
stonifo
kwo sxtonigxo

stopizwo halti, haltigi, stopi; cxesi, cxesigi
stopi shwo! — cxesigu paroladon!
sin stopi — sen cxeso
stopi in hotel — enhoteligxi
stopakwo halto, cxeso
gunstopa
kwo striko
stoper
kwo sxtopilo
stopika
kwo haltejo

stormakwo sxtormo
snegastorma
kwo negxventego

stranekwel stranga
stranem
komo strange
stranitaa
kwo strangeco

stripakwo strio
stripi — strii
stripi-ney — stria, striita

studizwo studi
studa — studo, studado

stulakwo segxo; fotelo
brakastula — braksegxo, fotelo

stupidekwel stupida, stulta
stupida
kwo stultulo/stultulino
stupido
kwo stultulo
stupidina
kwo stultulino
stupiditaa
kwo stupideco, stulteco

suankwel acida
suannesa
kwo acideco
suantaa
kwo acido
suanmilka
kwo acidlakto
fa-suan
zwo acidigxi
mah-suan
zwo acidigi
suanish
kwel acideta

subkonekti sub
sub tabla — sub la tablo
sub nuy kontrola — sub nia kontrolo
sub-neykwel suba
subyuan
kwo subulo
subjen
kwo regato, regnano

subtragizwo subtrahi
sem subtragi dwa es pet — se ni subtrahas 2 de 7, ni ricevas 5
subtragakwo subtraho

sudakwo sudo
suda(-ney) — suda
suda feng — suda vento
sudenkonekti-komo sude, sude de
urba es suden — la urbo estas sude
suden urba ye shulin — sude de la urba situas arbaro

sudorkwo sxvito
sudor-ney — sxvita
sudori — sxviti
sudorisi — sxvitigi
sudoriser — sxvitigilo

sufizwo suficxi
se sufi — tio suficxas
sufi-she — suficxa
sufi-shem — suficxe
busufi-she — nesuficxa

suhekwel seka
suhitaa — sekeco
suhifi (fa-suhe) — sekigxi
suhisi (mah-suhe) — sekigi
suhiser — sekigilo

sukizwo sucxi
suking — sucxado
suker — sucxilo

sukrakwo sukero
sukradan — sukerujo

sukseskwo sukceso
suksesi (fai sukses) — sukcesi
sukses-ney — sukcesa
sukses-nem — sukcese

sulamkwo sxtuparo
portisulam — eskalo, sxtupetaro
kordasulam — sxnursxtupetaro

suluki — konduti
suluka
— konduto

sumakwo sumo
in suma — sume
sumi — sumigi
suming — sumigado
sumare — suma

sun — baldaux
Til sun! — Gxis baldaux!
sun-neykwel baldauxa

suomen — finno; finna; finna lingvo

Suomi — Suomio, Finnlando (ankaux Finland)

suonkwo sono
suoni — soni
suoning — sonado

supkwo supo

super-kwel, komo, exklami, syao super- (superordinara)
superjen — superhomo
superstara — superstelo

superi — superi

suportizwo subteni
suporta — subteno
suporter — subtenanto

suposizwo supozi
suposa — supozo

surfaskwo surfaco

surprisakwo surprizo
surprisi
zwo surprizi
fa-surprisi
zwo surprizigxi
surprisa-ney, surprisive — surpriza

sursakwo fonto

suryakwo suno
suryaflor — sunfloro
suryaspota — sunmakuloj

suyinplas-kwel lia, sxia, gxia, sia

swagramatika si, sin; min, vin, nin, ilin (universala refleksivo)
shwo a swa — diri al si
me woshi swa — mi lavas min
yu woshi swa — vi lavas vin
mah swa zwo se — igi sin fari tion
ta lubi sol swa selfa — li/sxi amas nur sin mem
bi she swa — esti cxe si
swa-luba — sinamo
swa-kontrolo — sinkontrolo

p class=MsoNormal style='margin-top:6.0pt;margin-right:0cm;margin-bottom:0cm; margin-left:35.45pt;margin-bottom:.0001pt;text-indent:-35.45pt'>swaagatexklami bonvenon</p>

swargakwo cxielo (la restadejo de Dio aux dioj — komparu "skay")
swargalokkwo paradizo

swastiexklami estu la bono! felicxon! fartu bone!

swatekwel nigra

swimizwo nagxi
swimi-yen — nagxe
swimingkwo nagxado
swimer
kwo nagxisto

swinakwo porko
gin-swina (swinina) —
kwo porkino
man-swina (swino) —
kwo virporko
yunswina
kwo porkido
swinamasu
kwo porkajxo

syaokwel malgranda, eta

syenkwo kordo
syentul
kwo korda instrumento
arkusyen
kwo kordo de pafarko

tainplas-kwo li, sxi, gxi (anima — komparu "it")
Es may kota, ta nami Vaska. — Tio estas mia kato, gxi nomigxas Vaska.

tablakwo tablo
fantabla
kwo mangxtablo
lignatabla
kwo ligna tablo
skribitabla
kwo skribtablo

tabutkwo cxerko

tachizwo tusxi
tacha
kwo tusxo

taimkwo tempo
hev taim fo zwo koysa — havi tempon fari ion
es taim fo — tempas
es gro-taim fo samaji...
— delonge estas tempo kompreni...
afte shao taim — post nelonga tempo
pa hao taim — gxustatempe
nau-taim, wek-taim e lai-taim — prezenco, preterito kaj futuro
taim-ney — tempa
taimike — provizora

takkomo tiel
Me opini tak. — Mi opinias tiel.
Tak, bu kontra-nem. — Tiel, ne male.
Hay bi tak! — Tiel estu!

tak ke — tiel ke

talinplas-kwel tia
Me bu pri tal joka. —
Al mi ne placxas tiaj sxercoj.
Jiva es tal hi. — Tia estas vivo.

talimkwo klerigo, instruado
minista de talim — ministro de instruado
gaoley talim — supera instruado

talimi
zwo instrui
talimi kindas — instrui infanojn
talimi musika a kindas — instrui muzikon al infanoj
talimerkwo instruisto
taliming
kwo instruado

tamanizwo deziri (esprimi al iu bonvolan esperon — komparu “yao”)
me tamani a yu fortuna — mi deziras al vi bonan sxancon
tamanakwo deziro
zuy hao tamana! — plej bonajn dezirojn! bondezirojn!

tamburkwo tamburo
tamburi (bati tambur) — tamburi
tamburi bay finga pa tabla — tamburi per la fingroj sur la tablo

tamrakwo daktilo
tamrapalma — daktilujo
suhtamra
kwo sekaj daktiloj

tamrinkwo ekzerco, ekzercigxo
tamrini (fai tamrin) —
zwo ekzerci, ekzercigxi

tanakwo breto

tangekwel streta, malvasta, mallargxa
tangitaa — malvasteco, mallargxeco
tangifi (fa-tange) — mallargxigxi
tangifa — mallargxigxo
tangisi (mah-tange) — mallargxigi
tangisa — mallargxigo

tanikekwel malgrandega
tanikem — malgrandege
bu tanikem — (ecx) ne iomete

tantoinplas-kwanto tiom; tiel (tiagrade)
Bu gai gun tanto. — Oni ne devus labori tiom.
Tanto kwanto treba — tiom kiom necesas
.
Tanto
ke me jan — laux mia scio.
tanto... kom — tiom...kiom, tiom multe...kiom
tanto kway kom posible — tiel rapide kiel eble
bu tanto…kom...
— ne tiom... kiom

tapiskwo tapisxo

tara — pneuxo
infli tara — pumpi pneuxon

tarafkwo flanko
pa un taraf... pa otre taraf — unuflanke... aliflanke
baktarafmalantauxa flanko

tardekwel malfrua
es yo muy tarde — estas jam tre malfrue
til tarde nocha — gxis malfrua nokto
tardem es pyu hao kem neva — pli bone malfrue, ol neniam
tardi — malfruigxi
tarditaa — malfrueco, malfruigxo

tasakwo taso

taskakwo tasko
dai taska fo domgunsa — doni taskon por hejma laboro

tavankwo plafono

tayarkwel preta
ob yu es tayar fo go? — cxu vi estas preta iri? deyfan es tayar — la tagmangxo estas preta
tayartaa — preteco
tayari — pretigi, prepari
tayari bavul — pretigi la valizojn
tayari swa — pretigxi, preparigxi
tayari swa fo safara — pretigxi al la vojagxo
tayaring — pretigado, preparigxo

tegramatika (preterito)
Me bu jan-te om to. — Mi ne sciis pri tio.

teatrakwo teatro

tedizwo tedi
se tedi me — tio tedas min
teding — tedo, tedado
tedi-she — teda
tedishil — tedema

telkwo drato
spikatel — pikdrato
sintel-ney — sendrata

telefonkwo telefono
telefoni — telefoni

temgramatika des
Kem pyu lao, tem pyu stupide. — Je pli maljuna, des pli stulta.
Kem pyu, tem pyu hao. — Je pli multe, des pli bone.
Ela bu lai ku? Tem pyu hao. — Cxu sxi ne venos? Des pli bone.
Yur opina es tem pyu strane ke, pa fakta, yu koni me yo basta. — Via opinio estas des pli stranga ke fakte vi jam suficxe konas min.

temakwo temo
temi om... — temas pri...

temperaturakwo temperaturo

temtizwo tenti
temta — tento
bu dukti nu inu temta — ne konduku nin en tenton

tenizwo teni
teni swa — sin teni

tensi — strecxi; strecxigxi
tensi-ney
kwel strecxa, strecxita
tensa — tensio; strecxo

testakwo testo
testi — testi

ti gramatika lauxvola indikilo de la substantiva grupo
Me kwesti ta om ti ta jivi na planeta. — Mi demandis lin pri la planeto sur kiu li logxas.
Me bu yao diskusi ti yu shwo na kwesta. — Mi ne volas diskuti pri la demando kiun vi menciis.

tigrakwo tigro
tigro — virtigro
tigrina — tigrino
yuntigra — tigrido

tilkonekti gxis
Til aksham! — Gxis vespero!
Til manya! — Gxis morgaux!
Til sun! — Gxis baldaux!
Fon
kapa til peda. — De kapo gxis piedoj.
Me bu jan-te se til nau. —
Mi ne sciis tion gxis nun.

tipkwo tipo
tipike — tipa

tirizwo tiri
tira — tiro
tiring — tirado
tiriboxa — tirkesto
korkatirika — korktirilo

toinplas-kwo tio
Se es dom, e to es auto. — Tio cxi estas domo, kaj tio estas auxto.
To es avion, bu faula. — Tio estas flugilo, ne estas birdo.
Me bu jan nixa om to. — Mi scias nenion pri tio.
to es — tio estas, alivorte
toy inplas-kwel tiu, tiuj
sey kitaba hev petshi paja, e toy kitaba hev sto paja — tiu cxi libro havas kvindek pagxojn, kaj tiu libro havas cent pagxojn

tolerizwo toleri
tolera — tolero
toleribile — tolerebla
butoleribile — netolerebla
tolerishil — tolerema
tolerishiltaa — toleremo

tomatakwo tomato
tomata saus — tomata sauxco

topale — lama
topala — lamulo
topali
— lami

topukkwo kalkano

torizwo sxiri, sxirigxi
toripes — sxirajxo

tormentikwo turmenti
tormenta — turmento
tormenting — turmentado

tortugakwo testudo
tortuga shel — testuda sxelo

toshikomo ankaux (same, egale kiel aliaj — komparu "yoshi")
Me toshi wud yao safari. – Ankaux mi volus vojagxi. Lu toshi es hir. — Ankaux li estas cxi tie. Me bu ve go a kino. – Me toshi. — Mi ne iros kinon. – Ankaux mi.

totekwel tuta, kompleta, senescepta
tota — tuto, tutajxo
pa tota — entute
totale
— totala
totem — tute, plene, komplete, senescepte
bu totem — ne tute; totem bu — tute ne

toxinkwo veneno, tokso
toxin-ney — venena, toksa
toxini — veneni, venenigxi, toksi, toksigxi
toxining — venenado, venenigxo, toksado, toksigxo

trakonekti-syao tra; trans
tra winda — tra fenestro
tra gata — tra la strato
tra osean — tra/trans la oceano
tra ol nocha — tra la tuta nokto
tralekti — tralegi
tranochi — tranokti
trasalti — transsalti

traizwo provi (peni fari — komparu “probi”)
traisa — provo

trankwile — paca, kvieta, serena
trankwilitaa — sereno, kvieto, paca stato

trasakwo spuro
finga trasa — spuroj de fingroj
peda trasa — piedspuroj
lyu trasa — postlasi spurojn
sin trasa — senspure
trasi — spuri

tratizwo trakti (sed ne “diskuti”); aliri (problemon ktp.)
trati kun respekta — trakti kun respekto
maltrati — mistrakti
trata — trakto; aliro

trebasta necesas, bezonas; igi necesa
fa-aksham, treba go a dom — vesperigxas, necesas iri hejmen
nu treba go a dom — necesas al ni iri hejmen
treba pyu jen — necesas pli multe da homoj
treba shwo ke... — oni devas diri, ke...
regula treba klarisa — la regulo necesigas klarigo
sey kwesta treba kaulusa — tiu demando postulas konsiderado

trenkwo vagonaro, trajno
trenyuan — konduktoro
(en vagonaro)

treta — trajto

tri kwanto tri (3)
trifen
un de trifen — triono; dwa de trifen — du trionoj
trifenka — triono
triple — triobla
trishi — tridek
tristo — tricent
tri-ney — tria
tri-nem — trie

triangulakwo triangulo

tridikwo merkredo

tristekwel trista
tristitaa — tristeco

trokomo tro
tro mushkile — tro malfacila
tro yarke — tro hela
yu gun ya tro — vi ja laboras tro multe
es ya tro! — tio estas ja troa/troe!
fai tro — troigi; transpasxi la limojn, perdi mezuron

trupakwo grego, trupo
trupas
kwo trupoj

tugramatika (la infinitiva partiklo, substantivigo)
Tu samaji es tu pardoni. — Kompreni estas pardoni.
Tu shwo veritaa es hao. — Diri veron estas bone.

tualetkwo necesejo

tualyakwo visxilo

tubakwo tubo (rigardu ankaux “tyuba”)

tuhkwo tuko
avantuh — antauxtuko
poshtuh — posxtuko

tukizwo frapi (batante produkti sonon), frapadi
tuki pa dwar — frapi al la pordo
ek-tuki — frapi unufoje
en-tuki — ekfrapi
tuka — frapo
tuking — frapado

tulkwo ilo, instrumento

tumankwo nebulo
tuman kovri dol — nebulo kovras la valon
tumanisi — nebuligi

tumekwel malluma, malhela
tumitaa — mallumo

tungakwo doloro
tungi — dolori
may kapa tungi — la kapo min doloras
tungi-she — dolora

tupekwel malakra; obtuza; sensprita
tupifi (fa-tupe) — malakrigxi
tupisi (mah-tupe) — malakrigi

turkwo cxirkauxvojagxo, rondvojagxo; vico (fari ion)
pa swa-ney tur — je sia vico
es yur tur fo jawabi — estas via vico respondi
turi — cxirkauxvojagxi, rondvojagxi, fari turneo
turista — turisto

turantaim-komo subite
turan-ney — subita

turni — turni, turnigxi
turna
kwo turno
turning
— turnado

tuykomo tuj
riva es tuy afte dom — la rivero estas tuj malantaux la domo
tuy ke — tuj kiam
tuy ke ta vidi me, ta lopi a me — tuj kiam li min vidis, li kuris al mi

tuzakwo leporo/leporino
man-tuza (tuzo) — virleporo
gin-tuza (tuzina) — leporino
yuntuza — leporido

TVkwo televidilo

twerdekwel malmola, dura, solida
fa-twerde (twerdifi) — malmoligxi
mah-twerde (twerdisi) — malmoligi
twerdika — solido, malmolajxo
twerditaa — malmoleco

tyubakwo premtubeto (rigardu ankaux “tuba”)
tyuba de dentapasta — premtubeto de dentpasto

udalizwo forigi, malaperigi
udala, udaling — forigo, malaperigo

ugrosakwo minaco
ugrosi — minaci

Ukraina — Ukrainio

ukrainska — ukraino; ukraina; ukraina lingvo

unkwanto unu (1)
un afte otre — unu post la alia
un fon zuy jamile gela — unu el la plej belaj knabinoj
un-ney — unua
un-nem — unue;
taim-komo komence, antauxe
un-e-haf — unu-kaj-duono
unves inplas-komo foje

undikwo lundo

unekwel unueca
une tota — unueca tuto
unitaa — unueco
unem — unuece
unisi
zwo unuigi
unifi
zwo unuigxi
unisa — unuigo
unifa —unuigxo
unisi-ney — unuigita, unuigxita

unidakwo unuo, unito

unionkwo unio
Europa-ney union — Euxropa unio

universitetkwo universitato

urbakwo urbo

USAkwo Usono (Unisi-ney Statas de Amerika)
USA-jen — usonano

utilekwel utila
noutile — senutila
utilitaa — utilo
utilisi — utiligi

uuparkonekti-komo supren
go uupar — iri supren
uupar sulam — supren la sxtuparon
uuparenkonekti-komo supre
uuparen sulam — cxe la supra parto de sxtuparo
uuparen on monta — supre sur la monto
me es uuparen — mi estas supre
fon uuparen — de supre

uuparekwel supra
uupara
kwo supro, supra parto

vagekwel malklara

vakuekwel malplena
fa-vakue — malplenigxi
mah-vakue — malplenigi
vakuitaa — malpleno
vakum — vakuo

val — indas
val go kan sey filma — indas iri por rigardi tiun filmon
syao "-inda"
sey filma es goval — tiu filmo estas rigardinda
geim es pleival — la ludo estas ludinda
admirival — admirinda

valorkwo valoro
valorful — valora
valori — valori
(komparu “val”)
valorisi — valorigi; sxati

vanekwel vana
vanem — vane
vanitaa — vaneco
vanisi — vanigi

vaporkwo vaporo
vapori — vapori, vaporigxi
vaporing — vaporigxo
vapormashina — vapormasxino

vegramatika (futuro)
me he zwo, me zwo, me ve zwo — mi faris, mi faras, mi faros

vegi — pezi (komparu "pondi")
it vegi dwa kilogram — gxi pezas du kilogramojn
vega
kwo pezo

vendizwo vendi
venda, vending — vendo, vendado
vender — vendisto

venjizwo vengxi
venja — vengxo
venjishil — vengxema

ver — vera, konforma al la realo (mallongajxo de “vere”)
exklami jes, vere (respondante)
Bu es ver. — Tio ne estas vera.
Ela es jamile, bu ver? – Ver. — Sxi estas bela, cxu ne? – Jes, vere.
Bu ver? — Cxu ne?
Ver ku? — Cxu vere?

verekwel vera
verem — vere
veritaa — vereco; verajxo

versukonekti en direkto al, pli proksime al; al (rilateco)
versu mar — en direkto al la maro
versu esta — orienten
luy luba versu ela — lia amo al sxi
versu sabah morba-ney jen en-sta pyu hao — pli proksime al la mateno la malsanulo ekfartis sin pli bone

veskwo fojo
kada ves yu zwo same galta — vi cxiun fojon faras la saman eraron
pa sey ves — tiufoje
al un-ney ves — unuafoje, je la unua fojo
dwashi ves — dudek fojoj
dwa ves dwa es char — duoble du estas kvar
yoshi un ves — ankoraux unu fojon
otreves — alifoje
koyves — iufoje
unves — foje

vesnakwo printempo
in vesna — printempe; fa-vesna — printempigxas

vexi zwo cxagreni (kauxzi malplezuron), koleretigi, inciti
vexo — cxagreno, malplezuro, kolereto, incito

viakonekti pere de, per, tra (tra intera punkto)
via radio — per radio
a London via Paris — en Londono tra Parizo
en-jan via visin — ekscii pere de najbaro

vidizwo vidi
viding —vidado
vida — vido, vidajxo
vidiwat — vidajxo
vidimogsa — vidpovo
vidisens — vidsenso
vidipunta — vidpunkto
vidibile — videbla
vidi-ney — vidita

vigyankwo scienco
vigyan(-ney) — scienca
vigyaner — sciencisto

vije — vigla

vilajakwo vilagxo

vinkwo vinbero, vinberujo
vin-ney — vinbera
vinjus — vinbersuko
vinbush
— vinberarbusto
vingrapa — vinbergrapolo

vinokwo vino
suh vino — seka vino

vintakwo sxrauxbo; helico
vinti — sxrauxbi
vinting — sxrauxbado
devinti — malsxrauxbi
fa-devinti — malsxrauxbigxi
vintitul — sxrauxbilo

visinkwo najbaro
visin-ney — najbara
visin-nem — najbare
gin-visin — najbarino
visintaa — najbareco

visiti — viziti
visita
kwo vizito
visiter — vizitanto

visokkwo tempio

vokizwo voki
voka — voko

voskwo vocxo (komparu "vota")
laute vos — forta vocxo

votakwo vocxo (esprimo de la opinio de cxiu pri elekto)
maiste vota — la plimulto de la vocxoj

wadizwo promesi
wada — promeso

wahtakwo dejxoro, vacxo (posteno aux difinita tempo)
wahti — dejxori, observadi, gardi
wahti ordina — gardi ordon
wahti kinda — observadi infanojn
Wahti ba may bavul idyen. — Gardu mian valizon iom da tempo.

wahting
kwo gardado, observado; dejxoro (ago), vacxado

walaaexklami jen
walaa nu — jen ni

waninpla<a name=til></a>s-kwo ulo
gao wan — altulo
morbiwan — malsanulo
koywan — iu
nulwan — neniu
eniwan — iu ajn

kadawan
cxiu (homo)

wangakwo vango

warmekwel varma
warmifi (fa-warme) —
zwo varmigxi
warmisi (mah-warme) —
zwo varmigi
warmish — varmeta
warmitaa
kwo varmeco

warnizwo averti (om koysa — pri io)
warna
kwo averto

waykwesti kial
way yu bu he jawabi a me? — kial vi ne respondis al mi?

weitizwo atendi
weiti ba til ke me lai — atendu, gxis mi venos
weita, weitingkwo atendo
weitisala
kwo atendejo

wek — 1) loko-komo for
go wek! — iru for! tren es yo wek — la trajno jam foriris; lu es wek — li estas for
mah-wek — forigi; elpeli, forpeli
fa-wek — forigxi
2)
exklami ek!
Un, dwa, tri, wek! — Unu, du, tri, ek!

wenkwesti kiam
Wen ta go wek? — Kiam li foriros?

westakwo okcidento
westa(-ney) — okcidenta
westa feng — okcidenta vento
westenkonekti-komo okcidente, okcidente de
urba es westen — la urbo estas okcidente
westen urba ye shulin — okcidente de la urba situas arbaro

wikkwo semajno
kada wik — cxiu semajno

windakwo fenestro
windakin
kwo fenestreto

wislizwo fajfi
wisla
kwo fajfo
wislika
kwo fajfilo

witkwo tritiko
witfarina — tritika faruno

wokwesti kie
a wo — kien
wo lu es, a wo lu ve go? — kie li estas, kien li iros?
fon wo — de kie

wordakwo vorto
pa otre worda — alivorte

woshizwo lavi
woshi bartan — lavi mangxilaro
woshi swa — lavi sin
woshing — lavo, lavado
woshi-mashina — lavmasxino

wudgramatika «-us» (kondicionalo)
me wud yao — mi volus
ta wud zwo si ta wud mog — li farus, se li povus

wulfakwo lupo/lupino
wulfa wuli a luna — lupo ululas al la luno
wulfo — lupo
wulfina — lupino
yunwulfa — lupido

wundakwo vundo
wundi — vundi

wurmakwo vermo

ya1) exklami jes
oo ya! — ho jes!
2)
gramatika ja
Yu jan ya. — Vi ja scias.
Me es ya rega! — Mi estas ja regxo!
Munda es ya gro-jamile! — Kiel bela estas la mondo!
Es ya gro-gao baum! — Kiel alta estas tiu arbo!

yablakwo pomo

yama — kavo (en tero)
ta he kavi yama-ki — li/sxi fosis kaveton

yankwo sxafo
man-yan — virsxafo
gin-yan — sxafino
yanmasu — sxafajxo
yangurta — sxafaro

yaosta voli, deziri (komparu "tamani")
yaosa — volo, deziro

yarkwo jaro
Hao nove yar! — Bonan novan jaron!
muchoyar-ney — multejara

yarkekwel hela (tre luma)
yarkitaa — heleco

yashkwo agxo
yashi — pliagxigxi
yashing — pliagxigxo
yashi-ney — grandagxa

yegramatika estas (cxeestokomparu "yok")
Hir ye
mucho flor. — Cxi tie estas multe da floroj.
Mani ye? — Cxu vi kunhavas monon?
Kwo ye? — Kio okazas?
Bu ye toy yash. — Mi jam ne estas en tiu agxo.

yelkwo piceo

yen gramatika «-ante» (verba adverbo)
kan-yen — rigardante, sidi-yen — sidante

yeritaim-komo hieraux
preyeri
taim-komo antauxhieraux

yotaim-komo jam
yo longtaim — jam delonge; yo yeri — jam hieraux

yojakwo erinaco

yokgramatika ne estas (malesto, foresto — komparu "ye")
In manidan mani yok. — En monujo ne estas mono.
Problema yok! — Ne estas problemo! Neniaj problemoj!

yoshikomo ankoraux (plie), ankaux (kaj plie)
Yoshi treba shwo om agenda. — Ankaux necesas diri pri tagordo.
yoshi pyu — ankoraux pli (multe)
yoshi pyu gao — ankoraux pli alta/alte
yoshi un ves — ankoraux unu fojon

yuinplas-kwo vi, vin (ununombra kaj multe-nombra)
yu-ney, yurinplas-kwel via, viaj, vian, viajn
Es yu-ney kalam, bu me-ney. — Tio estas via krajono, ne mia.

yuankwo membro, funkciulo, ano (komparu "memba")
yuantotkwo personaro
syao
«ano (de personaro)»
armeeyuan
kwo armeano
domyuan
kwo hejmano
dwaryuan
kwo pordisto
gardiyuan
kwo gardisto
kafeeyuan
kwo homo kiu laboras en kafejo
partiayuan
kwo partiano
polisyuan
kwo policano
preiyuan
kwo pastro
trenyuan
kwo konduktoro (en vagonaro)

yulikwo julio (ankaux mes-sem)

yungekwel juna
yungitaa
kwo juneco
yunga
kwo junulo/junulino
yungo
kwo junulo
yungina
kwo junulino
yunge jenta
kwo junularo

yuni kwo junio (ankaux mes-sit)

yur kwo via, viaj, vian, viajn (ankaux yu-ney)

yusgramatika-komo 1) gxuste
yus kontra-nem — gxuste male
yus tanto kwanto treba — gxuste tiom kiom necesas
yus to ke me nidi — gxuste tio kion mi bezonas
2) jxus
Lu yus he lopi wek. — Li jxus forkuris.

yusizwo uzi
yusa, yusing
kwo uzo, uzado
yuser
kwo uzanto
yusibile — uzebla

zaigramatika «esti faranta»
Bu distrati me: me zai gun. — Ne distru min: mi laborantas.

zaruukomo nepre

ziankwo glavo
zian pendi in ziandan pa suy kamar, it zin-chu fasilem — glavo pendis en la glavingo cxe lia zono kaj facile povis eliri kaj eniri
ziandankwo glavingo

zinzwo eniri, enveni
zin shamba — eniri la cxambron
zin partia — partianigxi
zinsakwo eniro
zindwar e chudwar — enirejo kaj elirejo

zunzwo sin okupi/okupigxi pri
lu zun musika — li okupigxas pri la muziko
nu zun sey problema yo dwa yar — ni okupigxas pri tiu problemo jam dum du jaroj
zunsakwo okupo

zuygramatika-komo plej; pleje
zuy jamile — plej bela
gani zuy hao — kanti plej bone
pri zuy — sxati pleje

zwozwo fari
treba zwo to — necesas fari tion
olo es yo zwo-ney — cxio estas jam farita
gunsa gei zwo —
la laboro estas farata

Personal tools
Namespaces
Variants
Actions
naviga
Linka
Proposi
Toolbox