Isla do tresor. Chapta 1

= Lao marnik in gastaguan "Admiral Benbo" =

Skwair Triloni, doktor Livsi e otre siniores he pregi me tu beskribi olo ke me jan om Isla do Tresor, pa oli detal e fon beginsa til fin, bu ahfi-yen nixa exepte exakte loko de isla (bikos dar haishi ye tresor ke nu bu he porti wek). Also sedey, pa blage yar 17.., me pren kalam e kwasi go bak a toy taim wen may patra es hosta de gastaguan "Admiral Benbo" e toy shaitume lao marjen do sabla-skara lai pa un-ney ves fo habiti dar.

(Skwair – Ingland-ney adle titla)

Me remembi ta ga hao, kom si to bin yeri. Ta lai pa grave-si stepas a dwar de nuy gastaguan, kun mar-sunduk sekwi-she ta on garikin. Es gao, forte, grave man do tumderma. Dine katrani-ney har-plexika ragi-pendi sobre plecha de palto kel gwo bi blu koytaim. Luy handas es karke, do skarakin e do swate rupten nakas, e sabla-skara pa wanga es blanish to plumbalik. Me remembi komo ta kan-examini nuy baya al wisli-ki, e poy turan lwo in gani toy lao marjen-gana ke aften ta gwo gani tanto oftem:

"Shi-pet jen on sunduk de mort’ wan, Yo-ho-ho e botela de rom!"

Ta gani pa gao tremi-she vos kel semblem gwo suoni al roti kabestan.

Poy ta tuki bay suy stik simili-she kabestan-ney-la an nuy dwar, e afte ke may patra chu, ta karkem demandi glasa-ge rom. Den pai-ney rom ta pi lentem, kom vere jannik, al jui kada glota, e al haishi kan sirkum an rokas e an nuy gastaguan-jaopay.

"Es ya byen baya," ta shwo pa fin. "Hao loko fo piguan. Mucho jenta ku, gayar?"

Patra shwo ke non, ga shao jenta, pa afsos.

"Wel, dan," ta shwo, "es ya hao ankilok fo me. Hey, gayar-ki," ta krai a man kel roli garikin afte ta. "Remi-lai ahir e helpi mah may sunduk inu. Me sal resti hir fo koytaim," ta shwo for. "Me es simple jen; rom, bekon e ovos es olo ke me nidi; e yoshi den toy roka fon kel oni mog vidi ti pasi na ship. Komo nami me? Yu mog nami me kapitan. Aa, me samaji kwo yu yao. Walaa!" e ta shwai tri o char golde moneta on daklis. "Wen se es finen, yu mog lai e shwo a me," ta shwo pa ton de komander e kan patra saktem.

Pa fakta, malgree suy buhao klaida e karke shwosa, ta ga bu simili pinchan maryuan, ta aspekti pyu kom kapitan o subkapitan kel es abyasen a gei obedi e a darbi-talimi. Jen do garikin rakonti ke ta lai pa bifoo-ney sabah bay meil-gari a gastaguan “Rego Jorj" e ke ta kwesti-inkweri om oli gastaguan kel loki bli mar-sahil. Shayad afte audi hao worda om nuy-la kel es yoshi in shao-jen-ney loko, ta selekti it fo habiti. To es olo ke nu pai en-jan om nuy gasta.

Ta es muy silensishil. Ta wandi ol dey along baya-sahil o klimbi rokas kun suy birinje vidituba. Pa aksham ta sidi in salon pa angula, bli agni, e pi rom kun sol idyen akwa. Wen oni shwo a ta, pa maiste kasu ta bu jawabi, sol ek-kan ferosem e fai suon tra nos kom ship-gudika al tuman. Nu e oli nuy gasta sun lerni lasi ta bi sole. Kada dey al lai afte promena, ta kwesti ob koy jen do mar he pasi-go along kamina. Pa beginsa nu dumi ke ta kwesti por yao hev kompania de jen do same tip kom ta selfa. Bat poy nu en-samaji ke ta yao eviti li. Wen koy marjen lai a "Admiral Benbo" (li lai ya koyves al go a Bristol pa bli-sahil-ney kamina), ta kan-kan ta un-nem tra dwar-kurtena e sol poy zin salon. E ta sempre es sam kyete kom maus wen tal jen es presente.

Me selfa jan way ta suluki tak, bikos undey ta parti kun me suy alarma. Ta voki-atarafi me e wadi ke kada un-ney dey de mes ta ve dai a me argenta-ney char-peni-moneta si me sol "hao-hao fai wahting om marjen do un gamba" e informi ta tuy ke tal wan apari. Aika oftem wen un-ney dey de mes lai e me demandi may paga, ta sol fai ferose suon tra nos e kan me fixem; bat kada ves, bifoo ke un wik pasi, ta shanji duma, bringi a me may char-peni-moneta e repeti komanda om hao-hao fai wahting om "marjen do un gamba".

Me apena treba shwo ke sey fobival persona do un gamba persekwi me iven in sonja. Al nochas do storma, wen feng sheiki oli char angula de nuy dom e mar-bata brai in baya e rokas, me sonji-vidi ta pa mil forma e pa mil diablalik aspekta. Suy gamba es katen nau pa genu nau pa kalcha; koyves ta sembli dashat-ney monsta do sol un gamba pa mida de korpa. Tu vidi komo ta persekwi me salti-yen tra barana e handak es may zuy bade dussonja. Also me pagi verem gro pur may char peni do kada mes bay oli sey nafra-ney sonjas.

Komo unkwe fobisen me es bay marjen do un gamba, me fobi den kapitan selfa mucho meno kem da oli kel koni ta. Pa koy nochas ta pi mucho pyu rom kun akwa kem suy kapa mog toleri, e dan koyves ta sidi-gani suy lao dushte savaje mar-ganas al bu atenti nulwan; bat otreves ta demandi glasa rom fo oli jen in salon e mah ol tremi-she kompania audi suy mar-historias o ko-gani kun ta pa hor.

Me oftem audi kom mur de nuy dom sheiki por "Yo-ho-ho e botela de rom" wen oli gasta gani pa hunta al fobi ta-ney ira, e trai sobrekrai mutu dabe ta es santush. Es ke pa tal kasu oni bu mog preshwo ta-ney suluka: nau ta slapi handa an tabla dabe oli silensi, nau ta furifi por ke oni fai kwesta, nau por ke oni bu fai kwesta e ta dumi ke oni bu audi ta. E ta bu lasi nulwan chu gastasuan til ke ta fa ga somnishil por lo pi-ney e hili-pedi a kama.

Suy historias hi fobisi oni zuy. Es ya dashat-ney historias om pendi-kiling e planka-peding, om mar-stormas, om islas Dray Tortugas, om rauber-ney savaje aktas e om lokos in Espaniol mar.

Segun suy historias, ta musbi jivi-te miden zuy bade jenta kel gwo existi pa mar; e shwosa do shatam bay kel ta fai toy historia, it fobisi ya simple jenta do vilaja hampi sam gro kom krimen om kel ta rakonti.

Patra shwo oltaim ke nu ve majbur klosi nuy gastaguan, bikos jenta bu ve yao resti hir e gei dustrati e tirani. Yedoh me dumi ke nuy gastaguan profiti hi por ta-ney presensia. Jenta fobi duran kelke taim, bat poy li en-opini ke es ya interes-ney. Li pai senti koysa nopinhan e agiti-she kel falti in kyete vilaja-ney jiva. Ye iven kelke yunge wan kel semblem admiri ta. Li nami ta "vere marnik do vere mar-solta" e shwo ke tal hi jenta he mah Ingland mahtaful pa mar.

Pa otre taraf, ver, ta es do noprofit fo nu. Wik pasi afte wik, mes afte mes, ta resti for she nu bat bu pagi pyu. Ta-ney mani es spenden longtaim bak, bat may patra haishi bu kuraji demandi pyu mani. Si patra iven mensioni paga, kapitan fai gro-graula tra nos e kan may patra furia-nem, also ta hasti chu shamba pa dashat. Me gwo vidi komo ta denadem torsi swa-ney handas afte tal fala, e me es serte ke toy teror e vexa de suy jiva hasti gro suy rane e griva-ney morta.

Duran ol taim ke kapitan jivi she nu, ta ga bu shanji klaida krome para jurap ke ta kupi fon gata-vender. Un borda de suy shapa fa-tori e en-pendi bat ta zwo nixa om it, obwol it disturbi gro al feng. Me remembi suy palto ke ta lati pa selfa in swa-ney shamba e ke pa fin es sol trapatot.

Ta neva skribi ni pai nul leta e neva toki kun eniwan exepte visines al sta pyan por rom. E nulwan de nu gwo vidi ke ta ofni suy sunduk.

Sol un ves oni kontrashwo a ta. To eventi duran laste deys, al ke may nofelise patra sta ga bli swa-ney morta.

Pa un aksham doktor Livsi lai fo visiti pasienta. Ta chi idyen akshamfan fon may mata e zin salon fo fumi pipa til ke oni mah-lai suy kaval fon vilaja, sikom nu bu hev kavaldom she "Benbo".

Me sekwi ta inu salon, e me remembi komo gro ta farki, sey klin elegante doktor do snega-blan peruka, do klare swate okos e do latif manera, fon nuy gasta to karkish vilaja-jenta, e osobem fon nuy wuyafobiser-si to gande glume grave pirata kel zai sidi pyan al bracha on tabla.

Turan ta, to es kapitan, en-gani swa-ney sempre-ney gana:

"Shi-pet jen on sunduk de mort’ wan,

Yo-ho-ho e botela de rom!

Pia e diabla rahimi nulwan,

Yo-ho-ho e botela de rom!"

Toy "sunduk de morte wan", un-nem me suposi-te ke es yus toy sunduk kel loki uuparen in kapitan-ney shamba, e in may dussonjas it fa-mixi kun marjen do un gamba. Yedoh al toy taim nu es yo tanto abyasen a sey gana ke bu atenti worda. Pa toy aksham it es nove sol fo doktor Livsi, e, kom me merki, it bu fai priate impresa an ta, sikom ta ek-kan kapitan aika ira-nem bifoo fai for swa-ney toka kun lao Teilor to gardenyuan om nove farmak kontra reumatisma. Duran to kapitan fa-agiti por swa-ney ganing, e pa fin ta ek-darbi tabla bay handa. Nu oli jan ke se maini "silensa!".

Oli vos en-silensi tuy; sol doktor Livsi shwo for klarem e amiga-nem al ek-suki pipa afte kada para worda. Kapitan kan ta fixem duran kelke taim, poy snova ek-darbi tabla, poy snova kan yoshi pyu fixem, e pa fin lwo in krai: "Hey, dar, pa dek, silensi ba!" e shatami gro.

"Ob yu adresi me hi, sinior?" doktor kwesti. Karknik shatami-shwo ke ver. Doktor jawabi: "Me hev sol un kosa fo shwo a yu, sinior, e to es ke si yu pi rom for, munda sun es librisen fon un fuy-ney kanalya!"

Lao gayar en-sta pa gro-furia. Ta ek-salti a pedas, austiri e ofni pligi-sikin do marjen, e al pondi it on pama, en-ugrosi spili doktor a mur.

Doktor iven bu muvi. Ta shwo for, sobre plecha, pa same vos kom bifooen, aika lautem fo ke oli mog audi, bat ga kalmem e sigurem:

"Si yu bu pon sey sikin inu posh tuy, kasam do honor, oni ve pendi yu pa lai-she juda do komtalanda."

Poy ye batala de kansa inter li; bat kapitan sun tausian. Ta ahfi sikin e snova en-sidi an tabla al grumbli kom bati-ney doga.

"Nau, sinior," doktor shwo for," sikom me nau jan ke ye tal persona in may region, sta ba serte ke me sal wahti yu duran dey e nocha. Me bu es sol doktor, me es yoshi judista; e si me audi vaika syao shakwa-ki an yu, hay to es sim om yur karkitaa kom sedey, me ve fai drastike meja dabe oni mah yu wek. Basta."

Sun oni mah-lai kaval de doktor Livsi e ta raidi wek, bat kapitan resti kyete duran ol toy aksham e yoshi duran mucho sekwi-she-las.